U stroju padobranaca samo dobrovoljci

Niš – Na platou ispred zgrade Komande 63. padobranske brigade Vojske Srbije odnedavno se nalazi impresivni Spomenik padobrancu, posvećen svim generacijama pripadnika ove slavne jedinice koja obeležava 80 godina postojanja. Poput svojevrsne trijumfalne kapije, niz čiju širu stranu „sleće” figura padobranca, dominira ovim delom kasarne u kojoj se nalaze ovi specijalci. Jedinica je smeštena na niškom aerodromu, tačnije rečeno njegovom vojnom delu čiji je zvanični naziv Vojni aerodrom „Narednik-pilot Mihajlo Petrović”.

Zahvaljujući velikim ulaganjima u vojsku poslednjih godina, ova jedinica danas i na prvi pogled izgleda drugačije u odnosu na raniji dugogodišnji period. U blizini komande srećemo pripadnike 63. padobranske brigade u modernim uniformama, naoružane automatskim puškama „skar L” belgijske proizvodnje. Nalaze se na visokoprohodnim malim terenskim vozilima kvadovima i u terenskom vozilu „tojota hiluks”, čija je pouzdanost i praktičnost proverena širom sveta, a koja su prilagođena potrebama niških specijalaca. Koliko se izlazi u susret njihovim zahtevima dovoljno govori podatak da i kragujevačka fabrika „Zastava oružje” za njih razvija posebnu pušku u kalibru 5,56 milimetara.

U zgradi komande brojne fotografije svedoče o prohujalim i ne tako davnim vremenima, poput onih iz ratova na prostorima bivše Jugoslavije tokom devedesetih godina. Posebno mesto zauzima fotografija glumca Žarka Lauševića iz filma „Šmeker” iz 1986. godine, u kome on glumi buntovnog pripadnika 63. padobranske brigade, čime je mnoge iz generacija tadašnjih dečaka motivisao da se priključe ovoj jedinici. Među njima je bio i brigadni general Nenad Zonić, današnji komandant jedinice, koji nam govori o tome kako izgledaju svakodnevica i obuka vojnih padobranaca.

„Uobičajen radni dan u 63. padobranskoj brigadi je intenzivan i detaljno isplaniran, sa težištem na razvijanju fizičke spremnosti, vatrene i taktičke osposobljenosti i stručne osposobljenosti, sa ciljem pripreme za reagovanje u različitim situacijama. Dan počinje fizičkom obukom, koja obuhvata vežbe izdržljivosti i snage radi razvijanja psihofizičkih sposobnosti i nastavlja se realizacijom sadržaja vojno-stručne obuke u skladu sa važećim planovima i specifičnostima jedinica u sastavu brigade. Pored diverzantsko-izviđačkih jedinica brigadu čine i jedinice koje se bave logistikom, telekomunikacijama, vojnopolicijskim poslovima, borbenim traganjem i spasavanjem itd. Svi pripadnici jedinice moraju da obavljaju padobransku službu. U danima kada se izvršavaju padobranski skokovi, težište ja na organizaciji i izvršenju padobranskih skokova”, objašnjava brigadni general Zonić.

Padobranska obuka je intenzivna i detaljno strukturisana. Ovaj proces počinje osnovnom obukom, koja ima teoretski i praktični deo.

„Vojnici uče o konstrukciji i funkciji padobrana, tehnikama skoka, pakovanju, odnosno slaganju padobrana i merama bezbednosti i prinudnim procedurama. Ovaj deo je ključan za razumevanje dinamike i tehnike padobranskog skoka. U praktičnom delu obuke vojnici izvode svoje prve skokove desantnim padobranima radi upoznavanja sa padobranom. Postepeno prelaze na tehniku izvršenja skokova u svim vremenskim i meteo uslovima, sa opremom i naoružanjem. Realizacijom predviđenog programa skokova vojnici dobijaju zvanje padobranac i stiču uslove da nastave sa daljim osposobljavanjem za izvršavanje složenijih zadataka kao što su izvršenje izviđačkih, diverzantskih i drugih zadataka”, kaže brigadni general Zonić.

Selekcija starešina je stroga, a njihova obuka je složenija u skladu sa obavezama i očekivanjima od njih.

„Svi oficiri i podoficiri koji žele da služe u 63. padobranskoj brigadi prolaze proces selekcije, tj. podležu proceduri koja osigurava da samo najsposobniji i najmotivisaniji postanu pripadnici jedinice. Dolazak u jedinicu je isključivo na dobrovoljnoj osnovi. Izbor kandidata oficira i podoficira koji dolaze u brigadu vrši se iz drugih jedinica Vojske Srbije, nakon završene Vojne akademije, kao i od polaznika raznih specijalističkih kurseva ili drugih oblika usavršavanja. Kandidati iz drugih jedinica moraju pokazati visoke rezultate u dosadašnjem radu, fizičku spremnost i psihološku stabilnost. Pre uključenja u sastav jedinice, kandidati prolaze kroz selektivnu obuku, koja obuhvata osnovnu padobransku obuku, obuku  na terenu u posebnim uslovima, vatrenu obuku, rad sa eksplozivima i taktičku obuku specijalnih dejstava. Izvođenje ovakve obuke realizuju iskusni instruktori iz jedinice, oficiri ili podoficiri, koji prate razvoj kandidata, procenjuju njihove sposobnosti i daju mišljenje o kandidatima nakon završene obuke. Proces ocenjivanja uključuje simuliranje realnih borbenih scenarija, u kojima se proverava sposobnost za timski rad i izdržljivost. Po uspešnom završetku obuke, oficiri i podoficiri se raspoređuju u određene timove, u zavisnosti od njihovih procenjenih kvaliteta i sposobnosti (snajperisti, izviđači, logistika). Ovakav proces selekcije obezbeđuje najviši nivo profesionalizma pripadnika jedinice, što je ključno za uspešnu realizaciju dodeljenih zadataka u savremenim uslovima”, ističe brigadni general Zonić.

anterfilei

Savremeno oružje i vozila

Ovi specijalci, a taj pojam je zapravo mnogo širi od onog vojni padobranci koji mogu biti i pešadija obučena za vazdušne desante, obavljaju čitavu lepezu zadataka kao i njihove kolege u svetu sa kojima redovno sarađuju. Opremljeni su najsavremenijim naoružanjem kao što su puške i automati „hekler und koh”, „skar L”, familija domaćih automatskih pušaka od M-70 pa nadalje, snajperske puške TRG i druge, optičkim i sredstvima za noćno osmatranje. Koriste oklopna vozila „miloš” i „hamvi”, kao i „kvadove” i terence „tojota hiluks”. Iskaču nad Prokupljem, doskok u Nišu

Pripadnici 63. padobranske brigade koriste desantne i vešenamenske padobrane češke i američke proizvodnje. Padobrani tipa „krilo” omogućavaju im duge prelete, što je idealno za neke specijalne zadatke, na primer iskakali su iznad Prokuplja a sletali u svoju bazu u Nišu, što je oko 27 kilometara leta. Desantni padobrani služe za što brže spuštanje na zemlju, kako bi se izbeglo dejstvo neprijatelja. Iskače se i sa svega dvesta metara visine, malo je vremena za otvaranje padobrana, što zahteva posebnu veštinu i koncentraciju.