Različiti pogledi na ono što je protutnjalo kroz istoriju

 Vranje – Istorijski konteksti kada dođe do ustanka, bune i u konačnici oružanog sukoba mogu biti različiti, jedino su dometi tih socijalno-društvenih vrenja u dometima pozitivnosti, ali i tragičnosti različiti. To i danas pobuđuje pažnju istoričara kako u Srbiji, tako i u širem delu Evrope. Jedan segment ove teme obrađuju i istoričari sa juga Srbije, Rusije, Slovačke i Bosne i Hercegovine, u svojim naučno-istraživačkim radovima koje objedinjuje zbornik „Ustanci, bune i ratovi u slovenskim zemljama u 19. i 20. veku”, predstavljen u okviru obeležavanja 147. godišnjice oslobođenja Vranja od viševekovne osmanlijske okupacije.

U zborniku je objavljeno sedamnaest naučnih radova istoričara sa Istorijskog instituta Univerziteta u Sankt Petersburgu, Filozofskog fakulteta u Nišu departmana za istoriju, Filozofskog fakulteta u Istočnom Sarajevu, Instituta za srpsku kulturu iz Prištine sa sedištem u Leposaviću, Istorijskog arhiva „31. januar” iz Vranja, kao i Pedagoškog fakulteta u Vranju. Radovi objavljeni na ruskom jeziku imaju rezimee na srpskom, i obratno, što ovu nesvakidašnju publikaciju čini univerzalno upotrebljivom.

– Kao rezultat jednog ovakvog naučnog skupa dobili smo rezultat koji govori da mnogi lokalni događaji iz istorije u našim slovenskim zemljama mogu da dobiju opšti kontekst, a samim tim i različita tumačenja koja nas na kraju dovode do značajnog doprinosa evropskoj istoriografiji, kroz jedan ovakav projekat koji je dobio podršku Ministarstva kulture i prepoznat kao značajan iskorak koji otvara nove horizonte za tumačenje istorijskih događaja u zemljama od Srbije do Rusije – čulo se od dr Ivana Becića sa Instituta za srpsku kulturu sa sedištem u Leposaviću. Po njegovom mišljenju „velike istorijske teme se naslanjaju u svojoj osnovi na događanja u određenom istorijskom trenutku u geografskim malim sredinama i regionima kao što su Vranje i jug Srbije”.

Docent sa niškog Filozofskog fakulteta Nenad Blagojević ukazao je na značaj ovakvih skupova u „malim sredinama”, podstičući ideju „stavljanja malih priča u često neprimećen istorijski kontekst”.

– U ovoj knjizi naučnih radova imamo različita iskustva, drugačije poglede, ali i jezička tumačenja onoga što je protutnjalo našim prostorima kroz istoriju. Ovde imate izuzetno značajne radove Denisa Jašina i Ksenije Jegorove. U vremenu sve razvijenijih tehnologija, koje se odražavaju i na istoriografiju kao deo kulturnog nasleđa, moguća je brza razmena informacija i njihova provera, što za budućnost daje samo korist u novim tumačenjima bivših vremena – naglasio je Blagojević.

O svom radu koji se našao u ovom zborniku govorio je i doktorand na Filozofskom fakultetu u Nišu Bojan Panić, navodeći da se „javljaju različiti pogledi na istoriografiju slovenskih zemalja, ali da su najvažnije slovenske ideje koje se mogu različito tumačiti iz današnje perspektive”. Organizator promocije zbornika bio je u saradnji sa Pedagoškim fakultetom u Vranju, Istorijski arhiv „31. januar” iz Vranja.

Becić: Bilo bi dragoceno da otvoreni prostor dobije kontinuitet naučnih skupova

– Za istoriografiju u našoj Srbiji, ali i onu u svim slovenskim zemljama vrlo je bitno da se nastavi sa kontinuitetom ovakvih naučnih skupova, poput ovog održanog u Vranju prošle godine, koji je izrodio ovaj međunarodno priznati zbornik radova. Potrudićemo se da ovo nastavimo na obostranu korist, a koristim priliku i da se zahvalim Ministarstvu kulture i državnom sekretaru iz Vranja Draganu Antiću, bez čije podrške teško da bismo uspeli da napravimo ovaj važan, prvi, a nadam se i ne poslednji korak u organizaciji ovakve razmene mišljenja na buduću korist – rekao je za „Politiku” dr Ivan Becić iz Instituta za srpsku kulturu iz Prištine sa sedištem u Leposaviću.