Panteon srpske diplomatije i velike države i nacije

Na frontonu pariskog Panteona stoji natpis: Otadžbina zahvalna svojim velikanima, velike države i nacije svoj razvoj i reputaciju grade na delima slavnih predaka. Tako je i naš mali muzej svojevrsni omaž postignućima ljudi koji su velike stvari za svoj narod i državu radili najčešće diskretno i bez razmetanja, onako kako diplomatama i priliči. Na ovaj način načelnik Odeljenja za kulturnu diplomatiju Ministarstva spoljnih poslova Srbije Dejan Eraković opisuje značaj Muzeja srpske diplomatije.

Ova znamenita postavka smeštena je u zgradi Ministarstva spoljnih poslova, na uglu Nemanjine i Kneza Miloša, koja inače predstavlja jednu od najmonumentalnijih beogradskih građevina. Zajedno sa zgradom Vlade Srbije, zahvaljujući činjenici da je za konačan izgled oba zdanja zaslužan isti čovek, arhitekta Nikolaj Krasnov, čini arhitektonsku i ambijentalnu celinu kakvom se ne može podičiti nijedan grad u našem širem okruženju. Osim što je sama arhitektonski biser, a od 2001. godine i spomenik kulture, zgrada MSP-a, originalno građena između dva svetska rata kao sedište Ministarstva šuma i rudnika i Ministarstva poljoprivrede i voda, iza svojih zidova ima i jedan reprezentativni kutak.

To je upravo Muzej srpske diplomatije, koji se ovde nalazi od 25. aprila 2012. godine, a pripoveda priču o istoriji naše države i diplomatije od Nemanjića do današnjih dana. Za nešto više od jedne decenije, Muzej srpske diplomatije posetile su stotine stranih delegacija, koje su odatle odlazile impresionirane, ne samo načinom na koji je postavka organizovana, već i saznanjima o međunarodnoj relevantnosti Srbije kroz istoriju. Dejan Eraković, objašnjavajući značaj jednog ovakvog izložbenog prostora, kaže da Muzej srpske diplomatije na efektan i ubedljiv način naglašava činjenicu da su Srbi stari evropski državotvorni narod i da je Srbija dala značajan doprinos stvaranju temelja na kojima danas počiva savremena Evropa.

„Početke srpske diplomatije povezujemo s Nemanjićima i Svetim Savom. Naša prva diplomatska misija zabeležena u istoriji jeste delegacija koju je Stefan Nemanja daleke 1188. uputio Fridrihu Barbarosi u Nirnberg. Zato je veoma važan deo Muzeja diplomatije posvećen upravo srednjovekovnom periodu naše državnosti. Seme moderne srpske diplomatije posejano je, međutim, u vreme Prvog srpskog ustanka, kad je naša deputacija predvođena Protom Matejom Nenadovićem upućena u Petrograd, i kada dobijamo prve popečitelje inostranih dela. Srpska diplomatija ni u međuvremenu nije spavala, jer i u doba vlasti Osmanlija na Balkanu veoma živu diplomatsku delatnost imala je Srpska pravoslavna crkva, a srpski narod je iznedrio čak i neke velikane svetske diplomatije, poput grofa Save Vladislavića”, kaže za „Politiku” Dejan Eraković.

U Muzeju srpske diplomatije u hronološkom sledu zabeleženi su ključni trenuci srpske političke istorije, s akcentom na doprinosu koji su velikani srpske diplomatije dali izgradnji naše moderne države, a ta priča je ispričana kroz stotine diplomatskih dokumenata, fotografija i autentičnih predmeta. Izložene diplomatske uniforme, mobilijar, stari kancelarijski pribor, sve su to svedočanstva bogate tradicije srpske diplomatije. Posebne izložbene celine posvećene su srednjem veku, Ivi Andriću i drugim znamenitim velikanima srpske kulture koji su deo svog profesionalnog veka proveli u diplomatskoj službi, ali i Nikoli Tesli, koji je, iako formalno nije bio diplomata, do danas ostao najznačajniji ambasador srpske nauke i važan resurs srpske kulturne i naučne diplomatije.

„Ipak, ni ova zgrada, iako odiše drevnošću, pa ni ovaj muzej, nisu samo spomenik tradiciji. Ministarstvo spoljnih poslova je vrelo inovacija, i mesto gde se svakodnevno, u skladu s najsavremenijim tendencijama u međunarodnim odnosima, diplomatska praksa neprekidno unapređuje i izgrađuju kapaciteti za obavljanje sve važnijih i delikatnijih zadataka, u oblastima kao što su ekonomska, javna, naučna ili digitalna diplomatija. Ministar Marko Đurić je neko ko u ovom trenutku daje značajan impuls modernizaciji i podmlađivanju srpske diplomatije, a glavni pokretač tog procesa nesumnjivo je predsednik Srbije Aleksandar Vučić”, zaključio je Dejan Eraković.

Od Crnjanskog do Lazanskog

U Muzeju srpske diplomatije čuva se sećanje na Jovana Dučića, tu su smeštene i lične stvari Branislava Nušića, kao i radni kabinet Ive Andrića, koji su samo neki od brojnih saradnika i velikana novinske kuće „Politika”. Mnogi značajni autori koji su dali značajan doprinos istoriji srpske diplomatije i MSP-a objavljivali su tekstove u našem listu. Osim Dučića, Nušića i Andrića, među najpoznatijim imenima potpisanim na stranicama „Politike” su i Miloš Crnjanski, Milan Gavrilović i Miroslav Lazanski.