„Hungarija" Franca Ajzenhuta stigla u bečejski muzej

Bečej – Gradski muzej u Bečeju odnedavno je bogatiji za jedno značajno umetničko delo. Reč je o slici „Hungarija”, koju je s kraja 19. veka, u pripremi za milenijumsku proslavu, naslikao Franc Ajzenhut. Rukovodstvo muzeja sada je javnosti predstavilo ovu sliku koja je otkupljena od privatnog lica.

„Radi se o delu Nemca, rodom iz Bačke Palanke i jednog od najznačajnijih slikara sa prostora nekadašnje Austrougarske. Pripreme u vezi s otkupom dela ’Hungarija’ trajale su skoro godinu dana ali istrajnošću i dobrom voljom svih učesnika možemo se pohvaliti time da se ova vredna slika napokon nalazi u našem muzeju”, rekao je Akoš Tojzan, direktor Gradskog muzeja Bečej, koji je dodao da je ovo jedna od najznačajnijih nabavki za zbirku Gradskog muzeja u Bečeju.

Javnosti je slikar Franc (Franjo) Ajzenhut najprepoznatljiviji po slici „Bitka kod Sente”, koja se nalazi u svečanoj sali Županije u Somboru. To je i najveće umetničko platno u ovom delu Evrope, podsetio je Raško Ramadanski, kustos Gradskog muzeja u Bečeju. On je istakao da je malo muzeja koji mogu da se pohvale da poseduju neko delo Ajzenhuta, te da je Bečej sada stao uz Galeriju Matice srpske i Gradski muzej u Subotici. Osim toga, Ajzenhut je jedan od najzvučnijih orijentalista svoga doba te je često boravio na Bliskom istoku, u Africi, na Kavkazu, pa i na Balkanu.

Kao arheolog i medijevalista Ramadanski je govorio i o simboličnim značenjima koja su predstavljena na slici. „Delo ’Hungarija’ predstavlja personifikaciju Ugarske i u tom svetlu obiluje prigodnom državotvornom semantikom. Na slici se u prvom planu nalazi pomenuta personifikacija u vidu figure žene, nalik vladarki, kako drži krunu Sv. Stefana u levoj, odnosno mač u desnoj ruci, i ovde ne možemo govoriti da se radi o očekivanoj predstavi Zaštitnice ili Patrone Ugarske. Nezavisno od ovoga, slikar u drugi plan slike stavlja maršalovani, odnosno objedinjeni stari i novi grb Ugarske. Sa jedne strane je stari arpadovski grb, koji se sastoji iz četiri horizontalne srebrne trake na crvenoj pozadini, za koje se smatra da predstavljaju četiri reke: Dunav, Savu, Tisu i Dravu. Sa druge strane imamo takozvani novi grb Ugarske, u vidu patrijaraškog krsta, koji je kralj Bela Treći poneo sa sobom iz Carigrada, gde je bio veren za vizantijsku princezu. Tamo je preuzeo pravoslavlje i grčko ime Aleksije. Po povratku u Ugarsku, zadržao je ovu prestižnu heraldičku oznaku i od onda se dvostruki krst nalazi na grbu Mađarske”, kaže Ramadanski. Ističe i da je figura žene ogrnuta svečanim plaštom prepoznatljivo plave boje sa zlatnim ljiljanima.

„Bez mnogo napora možemo zaključiti da plava boja i krinovi upućuju na Anžujce, prvu nenarodnu dinastiju koja je upravljala Ugarskom tokom jednog veka i koja je, uspešnim upravljanjem zemljom i geneološkim vezama, dovela Mađarsku na dinastičku pozornicu Evrope. Shodno tome, zaključujemo da je Ajzenhut ovim delom nastojao da prenese jednu značajnu ali slojevitu poruku, pritom nadrastajući puke komemorativne ili romantičarske okvire i nacionalne porive”, zaključuje Ramadanski.

Slika Franca Ajzenhuta „Hungarija” od sada je uvrštena u zbirku dela Gradskog muzeja u Bečeju.