Priče o seobama i sudbinama

U Kulturnom centru Trebinje, održana je premijerna projekcija filma u Republici Srpskoj „Đe ste pošli, đedovi moji”, čiji je autor trebinjski novinar Ratomir Mijanović.

Glavni akteri filma su Hercegovci, koji su tokom završetka Drugog svetskog rata kolonizovani na područje Vojvodine.

Sam autor ističe da film, čiji je podnaslov „Priče o seobama i sudbinama”, tokom 60 minuta, opisuje sudbine ljudi koji su nakon napuštanja svojih ognjišta krenuli na put u nepoznato.

„Na filmu sam radio intenzivno godinu dana, a ono što je mene ponukalo da snimim ovaj film je Osma ofanziva i prilagođavanje naših ljudi”, istakao je Mijanović i dodao da je ovo priča koja svaku našu porodicu mora da dirne, jer ti ljudi možda više vole Hercegovinu, nego i mi ovde.

Mijanović je istakao da je došao do podataka da se 250.000 Hercegovaca do kraja 1946. godine odselilo za Vojvodinu, ali da jedan deo od toga broja čine i Bosanci, kao i ljudi sa Kosova i užeg dela Srbije.

„Prvi moj sagovornik je Miloš Vasković, momak čiji je otac došao sa sestrom i ocem iz Berkovića, dok su preostalu porodicu, na mestu njihovog porodičnog hotela, zapalile ustaše tokom Drugog svetskog rata. Njegov otac nije uspeo da vidi film jer je preminuo na dan premijere, koja je održana u Novoj Gajdobri”, istakao je Mijanović.

Od priča koje se izdvajaju je i priča o čoveku koji je čitav život proveo radeći kao železničar na stanici u Novoj Gajdobri, kao i priča o sestrama bliznakinjama Kosić, koje su najstarije srpske bliznakinje rođene 1937. godine.

„Posebno je zanimljiva i priča o Marku Kuriliću iz Dračeva, koji i danas čuva opanke u kojima je došao u Novu Gajdobru, kao i priča o baki Dosti Žarković, koja mi je ispričala kako su ustaše ubile njenog oca i dva strica, te ih bacile u jamu Gavranica”, naglasio je Mijanović.

On je istakao da su kolonisti došli na Badnji dan, gde su ih dočekale saonice i veliki sneg i gde su ih čekale kuće u kojima su prethodno živeli folksdojčeri, a koje su bile prazne i opustošene.

Mijanović je poručio da u tim ljudima i danas živi Hercegovina i ljubav prema njoj, da su sačuvali govor iz Hercegovine, te da žene iz Gacka i Ljubinja pričaju kao da nikada nisu otišle u Vojvodinu.

Takođe, interesantan detalj u filmu predstavljaju i vokali ženske i muške pevačke grupe guslarskog društva „Vojvoda Gligor Milićević” iz Bileće, koji su za potrebe filma otpevali pesme koje su se pevale u vozovima tokom kolonizacije.

Realizaciju filma pomogli su i „Glas zemlje Hercegovine” sa Radomirom Vučkovićem i montažerom Miroslavom Pudarićem.

Pre Trebinja film je premijerno prikazan u Novoj Gajdobri.

G. Đurković