Zanemareni kineski doprinos antifašizmu

Ove nedelje se obeležava 80 godina od pobede Kine nad japanskim okupatorima u Drugom svetskom ratu. Veličina te pobede nije dovoljno uvažena na Zapadu. Ali dolazi doba promena. Svedoci smo kraja vremena u kojem su svetom tehnološki i privredno vladale zapadne sile, pre svega SAD. Kineski zmaj polako preuzima prvenstveni položaj u tehnologiji i privredi. Kako u privredi i politici, Zapad je nametao svoju dominaciju i u slici prošlosti. U američkim filmovima je pobeda nad Hitlerom prikazivana kao angloamerički podvig iako najveće bitke na Zapadnom frontu po broju vojnika i žrtava ne bi bile ni u prvih deset borbi Vermahta i Crvene armije.

Kineska stradanja i borbe su još više zanemarivane iako su Kinezi po svoj prilici dali najveći broj žrtava u Drugom svetskom ratu, možda i svih 35 miliona ljudi. Na Zapadu se kao početak Drugog svetskog rata smatra prvi septembar 1939. godine, kada je Nemačka napala Poljsku, što je izazvalo objavu rata Velike Britanije i Francuske. Ako posmatramo svet kao celinu, početak Drugog svetskog rata bi mogao biti 7. jul 1937. godine, kada je Japan započeo sveobuhvatnu invaziju Kine. Šest godina ranije Japanci su okupirali Mandžuriju.

Kinezi su svojom borbom znatno olakšali ratovanje zapadnih saveznika protiv Japana. Oni su uz ogromne žrtve i strašne japanske zločine Japancima naneli dva i po puta više gubitaka u ljudstvu od Amerikanaca. Naravno, u zapadnoj slici prošlosti, naročito medijskoj, koju oblikuje Holivud, nema priznanja za taj odlučujući kineski doprinos borbi protiv sila Osovine.

Treba dodati i to da Kinezi nisu bombardovali japanske gradove i ubijali japanske civile. Kinezi nisu imali logore za obične Japance kao Amerikanci. Uprkos tome što su neki japanski zločini prevazišli sve što je viđeno u Evropi. Takozvano „silovanje Nankinga” krajem 1937. godine, po broju i strahoti zločina je za svega šest nedelja prevazišlo nacističke zločine. Ubijeno je na najstrašnije načine 250.000–300.000 civila, uz mučenja, silovanja, spaljivanje živih ljudi. Poređenja radi, Aušvic je tokom skoro pet godina odneo nešto preko milion žrtava. Zloglasna jedinica 731 je prvi put u novijoj istoriji primenila biološko oružje puštajući najstrašnije bolesti među kineske civile, ali i sovjetske i korejske zarobljenike. Vođa ove jedinice Širo Išii dobio je imunitet od strane SAD posle rata. Neki od njegovih ljudi su dobijali američke stipendije, jer se američka vojska zanimala za biološko ratovanje.

Uprkos daljini, postoje sličnosti između srpske i kineske narodnooslobodilačke borbe. I u Jugoslaviji i u Kini primenjen je originalan pristup revoluciji i narodnooslobodilačkom ratu. Po ranije važećoj boljševičkoj dogmi, revolucija, kao i otpor okupatoru trebalo je da budu dela gradskih proletera. U obe zemlje i revoluciju i narodnooslobodilačku borbu su poveli i u većini vodili seljaci, i to iz zabačenih krajeva. I u Jugoslaviji i u Kini su dve vojske koje su počele borbu protiv okupatora kasnije stupile u međusobni građanski rat.

I pored velike pomoći sovjetske Crvene armije, Jugosloveni i Kinezi su oslobodili najveći deo svoje teritorije sami. Kinezi su stvorili najveću gerilsku vojsku na svetu od 1,2 miliona boraca. Jugoslovenski partizani su 1945. godine imali najveću gerilsku vojsku u Evropi, od 800.000 boraca na kraju rata. U kineskom slučaju je važno istaći da je pobeda Narodnooslobodilačke vojske Kine označila istorijski preokret. Pre 1945. godine Kinezi su gubili ratove protiv velikih stranih sila. Pobeda nad Japanom je prva posle mnogih decenija poraza. Od te godine, Kina počinje da pobeđuje. Danas pobeđuje u celom svetu, mirnodopskim sredstvima, u tehnologiji i privredi. Kineska kultura još uvek nije prisutna u svetu koliko zaslužuje, mada se i tu postižu veliki uspesi.

Kinezi su ponosni na svoju istoriju. Pobeda nad fašizmom je jedna od najsvetlijih tačaka te istorije. Ali kinesko društvo nije okrenuto prošlosti. To usmerenje na budućnost može da bude velika pouka za Srbe.