Furija slikanja u Banjaluci

Prisustvo Milana Cileta Marinkovića na srpskoj, a potom francuskoj umetničkoj sceni, traje više od pet decenija, tokom kojih je u potpunosti ostao veran svom osobenom i prepoznatljivom izrazu – impulsivan, ekspresivan i nesputano slobodan. Njegovo slikarstvo i dalje vrvi od boje i pokreta, fantazmagorije i likova na granici halucinacije. Ovim rečima Lana Pavlović, viša kustoskinja Muzeja savremene umetnosti Republike Srpske, opisuje našeg priznatog slikara, čija izložba u Muzeju savremene umetnosti Republike Srpske u Banjaluci traje do polovine oktobra. Prvobitno planirana u terminu od 26. juna do 26. septembra, postavka čiji su kustosi upravo Lana Pavlović i Kristijan Norbergen, francuski istoričar umetnosti i kritičar, produžena je zbog velikog interesovanja publike.

Postavka dela Cileta Marinkovića pod nazivom „Furija slikanja”, kako su saopštili organizatori, predstavlja važan kulturni događaj kojim se zaokružuje opus umetnika čije slikarstvo premašuje geografske, žanrovske i kulturne granice, zadržavajući autentičnost, snažnu emocionalnu rezonancu i vizuelnu ekspresiju. Posetioci imaju priliku da vide izbor radova nastalih u poslednje dve decenije – period koji je obeležen stvaralačkom zrelošću, kontinuitetom i transformacijom.

Njegov likovni izraz ukorenjen je u evropskoj ekspresionističkoj tradiciji 20. veka, a stvaralaštvo karakterišu intenzivan kolorit, snažna emocija i duboko lična poetika.

„Izložba ’Furija slikanja’ nije samo retrospektiva umetnikovog opusa već i svojevrsni dijalog između prostora iz kojeg potiče i onog u kojem stvara, između unutrašnjeg impulsa i spoljašnjeg sveta, između kontinuiteta i transformacije”, rekla je Sarita Vujković, muzejska savetnica u muzeju domaćinu, i dodala da muzej ovom izložbom „ne samo da odaje priznanje umetničkom kontinuitetu i integritetu ovog slikara već i nastavlja i svoju misiju predstavljanja savremenih umetničkih praksi koje pomeraju granice i podstiču promišljanje”.

Ona je istakla da se u Francuskoj njegov slikarski rukopis dalje razvijao u susretu sa novim kulturnim slojevima, ali bez gubitka vlastitog izražajnog jezgra, a njegove slike svedoče o neprekidnoj fascinaciji čovekom, njegovim licem, pokretom, prisustvom kao i o umetnikovoj potrebi da emociju pretoči u boju, a trenutak u trajanje.

„Na platnima Cileta Marinkovića stvarno i imaginativno koegzistiraju, ekspresivne figure, gradski prizori i karakteri sa margine društva postaju nosioci šire egzistencijalne poruke. Upotreba boje, snažna i intuitivna, otvara prostor emotivnim nijansama, dok gestualnost poteza nosi u sebi impuls neposrednosti i slikarskog samopouzdanja. Njegovo slikarstvo nas poziva da zastanemo, da gledamo dublje i da se, makar na trenutak, povežemo s onim što je u čoveku istovremeno lično i univerzalno. U tom duhu izuzetno cenimo što je ova izložba postala deo narativa našeg muzeja i kulturnog prostora Republike Srpske”, ocenjuje Sarita Vujković u kataloškom tekstu.

U saopštenju je naglašeno i to da je svaka njegova slika poput pulsirajućeg kadra uhvaćenog između unutrašnje tenzije i spoljašnje teatralnosti svakodnevice, dok Kristijan Norbergen primećuje:

„Milan Cile Marinković se ne boji ekstrema i kreativna sloboda je njegova teritorija. Iako se groteskno gnezdi u njegovim delima, ono nije jedino. Srećno prevazilaženje je njegovo životno stanište i Eros progoni njegove fascinantne scenografije čovečanstva.”

Neizostavno je i viđenje Ješe Denegrija, istoričara umetnosti:

„Evidentno je, dakle, da teme ovog slikarstva ne proizilaze iz zamišljanja (iz čiste fantazije) nego pre iz uočavanja situacija koje se transformišu u prizor slike i po toj osobini može se zaključiti da svoje bavljenje slikarstvom Marinković postavlja u tesnu vezu sa životom koji vodi i sa sklonostima koje odgovaraju njegovom shvatanju egzistencije.”

Milan Marinković Cile rođen je u Beogradu 1947. godine, a 1972. godine diplomirao je na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu i kao stipendista Vlade Jugoslavije usavršavao se u Parizu od 1977. do 1980. godine. Od 1966. do danas imao je preko 150 samostalnih i učestvovao na više od 250 kolektivnih izložbi širom Evrope i SAD. Dobitnik je brojnih nagrada i priznanja, među kojima se izdvajaju Zlatna paleta ULUS-a, Oktobarska nagrada grada Beograda, Orden Karađorđeve zvezde prvog stepena i Nacionalno priznanje za vrhunski doprinos kulturi Republike Srbije. Redovni je član Udruženja likovnih umetnika Francuske od 1994. godine, a od 1992. godine živi i stvara u Parizu, gde aktivno učestvuje u umetničkom životu i izlaže u prestižnim galerijama i salonima.

Izložbom u Jugoslovenskom kulturnom centru u Parizu 1993. godine otpočinje novu fazu umetničkog delovanja, koja objedinjuje iskustva Balkana i Francuske. Godine 2006. predstavlja se velikom retrospektivom u Muzeju istorije Jugoslavije, nakon čega nastavlja sa izlaganjima u muzejima i galerijama u Srbiji i regionu.