Najava podizanja spomenika Puniši Račiću izaziva nezadovoljstvo dežurnih kritičara u Crnoj Gori

Najava podizanja spomenika Puniši Račiću u Crnoj Gori izazvala je oštre reakcije dela nevladinih organizacija i pojedinih aktivista, koji već godinama prednjače u protivljenju gotovo svakoj srpskoj inicijativi u državi.

U zajedničkom saopštenju, više organizacija – među kojima su Akcija za ljudska prava, Centar za demokratsku tranziciju, Centar za građansko obrazovanje, Centar za demokratiju i ljudska prava, kao i niz drugih NVO – zatražile su od državnih institucija da blokiraju ovaj projekat. Oni inicijativu vide kao „ugrožavanje građanske strukture Crne Gore“ i „potkopavanje evropskog puta zemlje“.

Simbol srpskog otpora

Za brojne građane, naročito u Andrijevici i šire, Račić ostaje figura koja simbolizuje srpski otpor u jednom burnom istorijskom periodu. Inicijativa da se njemu podigne spomenik doživljava se kao čin očuvanja sećanja i identiteta, uprkos tome što ga protivnici u javnosti predstavljaju isključivo kroz prizmu tragičnih događaja u Narodnoj skupštini 1928. godine.

Zagovornici podizanja spomenika ističu da je reč o delu kulturno-istorijskog nasleđa, koje nije usmereno protiv bilo koga, već na jačanje nacionalnog pamćenja. Podsećaju i da u Crnoj Gori postoje brojni primeri spomenika ličnostima koje su bile kontroverzne, ali su ipak dobile svoje mesto u javnom prostoru, bez ikakvih primedbi iz istih NVO krugova.

Dvostruki aršini

Ovakve reakcije pokazuju da je reč o istim strukturama koje se već godinama oglašavaju svaki put kada je reč o srpskim kulturnim, verskim ili nacionalnim inicijativama u Crnoj Gori. Dok su spremni da podržavaju ili prećutkuju podizanje spomenika ličnostima koje su u prošlosti delovale protiv srpskog naroda, u slučaju Račića odmah traže angažovanje Agencije za nacionalnu bezbjednost, Državnog tužilaštva i policije.

Zbog toga se i najnovije optužbe posmatraju kao još jedan u nizu pokušaja da se srpski identitet potisne iz javnog života Crne Gore.

Podizanje spomenika Puniši Račiću, po svemu sudeći, biće još jedna tema oko koje će se lomiti koplja u crnogorskoj javnosti. Dok jedni insistiraju na pravu da se čuva sopstvena istorija i tradicija, drugi nastavljaju da osporavaju svaki pokušaj afirmacije srpskog identiteta u državi. Ono što ostaje jasno jeste da se ovo pitanje ne može svesti samo na pojedinačnu inicijativu, već da je reč o širem kontekstu odnosa prema srpskom narodu u Crnoj Gori.