Slovo ljubve kao zaveštanje

Kruševac – Ljubiša Bata Đidić, pesnik, esejista, antologičar, putopisac, prozaista i pisac za decu, jedno je od onih imena savremene srpske kulture koje se ne vezuje samo za knjigu i reč, već i za trajne znakove u prostoru i pamćenju jednog grada. Inicijator brojnih kulturnih manifestacija, zaslužan je za podizanje spomenika u Lazarevom gradu: Jeleni Balšić, Miodragu Petroviću Čkalji, Majci Srbiji i Majci Grčkoj, Krivorečkim žrtvama, Milentijskoj rozeti…

Živi u Balšićevoj ulici u Kruševcu, simboličnoj i po imenu i po istoriji. Upravo u toj ulici, zahvaljujući Udruženju građana „Balšićevac”, na čijem je čelu Đidić, podignut je spomenik legendarnom glumcu Miodragu Petroviću Čkalji. Ulica koja nosi ime po Jeleni Balšić, kćeri kneza Lazara i kneginje Milice, dobila je i mozaički spomenik posvećen ovoj izuzetnoj vladarki, takođe zaslugom Đidića i udruženja.

Autor je i drame o Jeleni Balšić, uspešno izvođene na sceni Kruševačkog pozorišta.

Na početku svakog sagledavanja njegovog opusa izdvaja se „Hilandarska loza”, jedinstven kulturno-duhovni poduhvat. Đidić je inicirao sadnju loze u manastirima i crkvama širom Srbije i o tome objavio knjigu. U predgovoru izdanja tadašnji episkop kruševački, danas Njegovo visokopreosveštenstvo arhiepiskop i mitropolit kruševački David, zapisao je da se hleb i vino „produžuju Hristovim Telom i Krvlju – za nas i radi nas”.

Hilandarska loza zasađena je u Milentiji, Studenici, Žiči, Ljubostinji, Veluću, Rudenici, Drenči, Kaleniću, Manasiji, kao i u brojnim hramovima, od Lazarice u Kruševcu do Hrama Svetog Save u Beogradu. Kao predsednik Odbora za obnovu manastira Milentije, Đidić je ovu lozu video i kao simbol povratka životu jedne od zadužbina despota Stefana Lazarevića.

Posebno poglavlje njegovog delovanja vezano je za časopis i izdavačku kuću „Bagdala”, čiji je glavni i odgovorni urednik. Pod njegovim uredništvom „Bagdala” je obeležila 65 godina neprekidnog trajanja, ostavivši dubok trag u srpskoj kulturi – od podsticanja književne reči van prestonice, preko prevoda nobelovaca, do negovanja srpske srednjovekovne književne baštine.

Bagdala je ustanovila i nagradu „Prsten despota Stefana Lazarevića”, koju su dobili najznačajniji srpski pisci i kulturni poslenici, a časopis „Bagdala za decu” već dve decenije traje kao retka i vredna pojava u kulturi za najmlađe.

Ljubiša Bata Đidić objavio je petnaestak zbirki poezije, više knjiga za decu, zastupljen je u brojnim antologijama u zemlji i inostranstvu, a njegove „Skraćenice” Matija Bećković nazvao je „srpskom haiku prozom”. Preveo je i više knjiga sa slovenačkog i ruskog jezika.

Dobitnik je najviših književnih i društvenih priznanja, među kojima su Vukova i Zmajeva nagrada, Nagrada „Despot Stefan Lazarević”, kao i nacionalna penzija. Ove godine pripale su mu i nagrade „Pečat kneza Lazara” i „Venac vrdničke vile”, a Udruženje književnika Srbije organizovalo je tribinu „Zapisano u večnosti” u njegovu čast.

Đidić je inicijator za podizanje spomenika pesmi „Slovo ljubve” despota Stefana Lazarevića, napisanoj u Kruševcu 1409. godine – pesmi koju vidi kao vrhunski duhovni i poetski znak srpske kulture. Taj poduhvat uveliko priprema profesor sa Likovne akademije vajar Toza Mirkov.

U vremenu prolaznosti, Ljubiša Bata Đidić ostaje jedan od onih stvaralaca koji ne samo da pišu već i trajno upisuju smisao u grad, kulturu i pamćenje.