Tajna diplomatija milijardera: kako je Džefri Epstin pleo mrežu uticaja od Rijada do Nju Delhija

Epstinova prepiska, koju je nedavno objavilo Ministarstvo pravde SAD, otkriva obimnu i dugogodišnju mrežu kontakata pokojnog američkog finansijera sa uticajnim političarima, biznismenima i članovima kraljevskih porodica širom Bliskog istoka i Azije. Dokumenti ukazuju da je Epstin nastojao da preko ličnih veza utiče na regionalne političke procese i da posreduje u osetljivim diplomatskim pitanjima.

Prema sadržaju arhive, Džefri Epstin se u više navrata hvalio bliskim poznanstvima sa saudijskim zvaničnicima, uključujući i kontakte sa prestolonaslednikom Mohamed bin Salmanom Al Saudom. U porukama je pominjao sastanke sa pripadnicima saudijske kraljevske porodice, poklone koje je dobijao, kao i fotografije za koje se tvrdilo da im je „porasla vrednost“ nakon političkog uspona saudijskog lidera. U jednom pismu iz 2018. godine Epstin je otvoreno tvrdio da prestolonaslednika „vrlo dobro poznaje“.

Posebno mesto u arhivi zauzima prepiska sa osobom označenom kao Džabor J., za koju se pretpostavlja da je član katarske vladajuće porodice Al Tani. U porukama se međusobno oslovljavaju kao „braća“, a Epstin ne samo da posreduje u njegovim kontaktima sa zapadnim političarima, već nudi i konkretne političke savete Dohi tokom diplomatske krize 2017. godine. Finansijer je u tim porukama oštro ocenjivao tadašnji katarski spoljnopolitički tim i sugerisao kako bi zemlja trebalo da se jasnije distancira od bilo kakvih optužbi za podršku terorizmu.

Dokumenti pokazuju da je Epstin povezivao katarske zvaničnike i sa uticajnim akterima iz Izraela i SAD, uključujući i Stiva Benona. Arhiva sadrži i brojne reference na bivšeg izraelskog premijera Ehuda Baraka, čije su veze sa Epstinom bile poznate i ranije. Navodi se da je finansijer posredovao u uspostavljanju kontakta između Baraka i katarskih zvaničnika, kao i u organizovanju mogućih sastanaka u Evropi, mada nije poznato da li su oni zaista održani.

Arhiva otkriva i Epstinovu prepisku sa Sultanom Ahmedom bin Sulajemem, šefom logističkog giganta DP World. Poruke ukazuju na njihove lične susrete, ali i na Epstinovu ulogu posrednika u upoznavanju emiratskih poslovnih ljudi sa uticajnim političkim akterima u SAD.

Značajan deo dokumenata odnosi se i na Indiju. Epstin je godinama održavao kontakte sa istaknutim indijskim biznismenima i političarima, uključujući milijardera Anila Ambanija, koji je tražio pomoć u pristupu užem krugu tadašnje američke administracije, kao i sa visokim funkcionerima vladajuće stranke u Nju Delhiju. U prepisci se pominju i pokušaji uspostavljanja lične veze sa indijskim premijerom Narendrom Modijem, kao i navodi da je Epstin nudio posredovanje u organizovanju susreta sa zapadnim političkim stratezima.

Finansijer je, prema dokumentima, pokazivao interesovanje i za druge zemlje regiona. U prepisci iz 2012. godine razmatrao je mogućnost uspostavljanja kontakta sa tadašnjim opozicionim liderom Malezije Anvarom Ibrahimom, uz procene da bi njegov eventualni dolazak na vlast bio „velika poslovna prilika“. Kasnije je nudio i da posreduje u kontaktima malezijskog političara sa uticajnim ličnostima iz sveta finansija i kulture, uključujući i reditelja Vudija Alena. Anvar Ibrahim je, međutim, nakon objavljivanja dokumenata saopštio da nema nikakve veze sa Epstinom i da je bilo kakvo povezivanje sa njim neosnovano.

Objavljena arhiva Ministarstva pravde tako baca novo svetlo na razmere Epstinovog uticaja i ambicije da, koristeći lične odnose sa moćnim pojedincima, deluje kao neformalni posrednik u složenim međunarodnim odnosima - daleko izvan sveta finansija po kome je formalno bio poznat.