Danska se spremala za rat sa SAD oko Grenlanda

Danska se početkom godine u tajnosti pripremala za mogućnost vojnog sukoba sa Sjedinjenim Američkim Državama oko Grenlanda, pokazuje istraga danskog javnog emitera DR, koja otkriva do sada nepoznate detalje o vojnim i diplomatskim aktivnostima Kopenhagena.

Prema navodima izvora iz vladinih i obaveštajnih krugova Danske, Francuske i Nemačke, obuka danskih snaga sprovođena je pod okriljem multinacionalne vežbe „Arktička odbrana“, formalno predstavljene kao rutinska aktivnost za delovanje u uslovima dalekog severa. Međutim, kako se navodi, stvarna priroda priprema značajno je odstupala od uobičajenih standarda savezničkih manevara.

Istraživanje DR-a ukazuje da su danske jedinice, prilikom hitnog raspoređivanja na Grenland, nosile opremu koja prevazilazi okvire redovnih vežbi. Pored standardnog naoružanja, transportovan je i eksploziv namenjen uništavanju pista na ključnim tačkama ostrva, što bi u slučaju krize moglo da onemogući iskrcavanje američkih trupa. Istovremeno, na Grenland su dopremljene i značajne količine krvi iz danskih banaka, kao priprema za zbrinjavanje većeg broja ranjenika u potencijalnom oružanom sukobu.

U regionu su, kako se navodi, bili raspoređeni i borbeni avioni F-35, potpuno opremljeni bojevom municijom. Sve ove mere zasnivale su se na borbenom naređenju od 13. januara 2026. godine, kojim je danskoj vojsci naloženo da u slučaju napada brani teritoriju kraljevstva upotrebom oružane sile.

Sagovornici DR-a ističu da se ovakva logistika suštinski razlikuje od uobičajenih vežbi sa saveznicima. Posedovanje eksploziva za uništavanje sopstvene infrastrukture i medicinskih rezervi za masovne gubitke ukazuje, kako navode, da je reč o realnim operativnim pripremama, a ne o simulaciji. Operacija, koja se u javnosti vodila kao „Arktička odbrana“, u suštini je predstavljala paravan za konkretne odbrambene mere, odobrene kraljevskim dekretom.

Paralelno sa vojnim aktivnostima, Danska je, prema istim izvorima, još početkom 2025. godine započela diplomatske konsultacije sa evropskim partnerima. Ubrzo nakon izbora Donalda Trampa, Kopenhagen je u poverljivim razgovorima zatražio podršku Francuske, Nemačke i skandinavskih zemalja.

Francuski zvaničnici potvrdili su da je Pariz bio spreman da, u slučaju eskalacije, uputi nekoliko stotina vojnika kao podršku Danskoj.

Napetosti oko Grenlanda posledica su ponovljenih izjava Donalda Trampa da bi ovo arktičko ostrvo trebalo da postane deo Sjedinjenih Država. Takve stavove Kopenhagen i vlasti Grenlanda dosledno odbacuju, ističući neprikosnovenost teritorijalnog integriteta i suvereniteta.