Patrijarh Kiril zahvalio se Putinu na vraćanju ikona RPC

Patrijarh moskovski i cele Rusije Kiril uputio je zvaničnu zahvalnost predsedniku Ruske Federacije Vladimiru Putinu povodom povratka dveju najznačajnijih ruskih svetinja – ikona Bogorodice Vladimirske i Bogorodice Donske – u vlasništvo Ruske pravoslavne crkve.

Ovaj značajan kulturno-istorijski potez realizovan je kroz sporazum sa Tretjakovskom galerijom, koja je navedene ikone ustupila Crkvi na besplatno korišćenje u periodu od 49 godina. Kako je ranije potvrdila igumanija Ksenija (Černega), šefica pravnog odeljenja Moskovske patrijaršije, ikone su nakon primopredaje privremeno bile izložene u Hramu Hrista Spasitelja kako bi vernicima bilo omogućeno da im se poklone.

„Verovatno jedan od najvažnijih istorijskih događaja je vraćanje u Crkvu Vladimirske ikone Bogorodice i Donske ikone Bogorodice, koje sada ovde vidimo... Moja zahvalnost na vraćanju svetih moštiju koje ovde vidimo ide, pre svega, Vladimiru Vladimiroviču Putinu”, rekao je patrijarh nakon službe u Hramu Hrista Spasitelja u subotu.

Takođe, zahvalio se ruskoj ministarki kulture Olgi Ljubimovoj i osoblju Tretjakovske galerije i napomenuo da godinama nije bilo moguće vratiti ove ikone crkvi jer predstavljaju veliku umetničku vrednost i da su se „mnoge kulturne ličnosti, pozivajući se na ovu značajnu vrednost, snažno protivile vraćanju”. Naglasio je da su se ruski carevi i vojskovođe, „oni koji su vekovima slavili i branili otadžbinu”, molili pred ovim čudotvornim ikonama.

„Sada je važno da kada dođemo do ovih ikona, da se molimo. Molimo se za našu otadžbinu, za pravoslavnog predsednika Vladimira Vladimiroviča. Molimo se za vlasti, za vojsku i da Gospod zaštiti našu otadžbinu. Verovaćemo i nadaćemo se da će se zaštita Prečiste Carice Nebeske proširiti na Rusiju”, rekao je patrijarh Kiril.

Drevne ikone ponovo u okrilju Ruske pravoslavne crkve

Čudotvorna Donska ikona Bogorodice, za koju istoričari umetnosti veruju da je naslikana u 14. veku, verovatno od strane Teofana Grka, poštuje se kao zastupnica pravoslavnih ratnika i cele Otadžbine. Prema legendi, ova ikona se nalazila među ruskim ratnicima tokom Kulikovske bitke 1380. godine. Godine 1552, pre Kazanjskog pohoda, Ivan Grozni se molio pred Donskom ikonom. Nakon pohoda, postavio je ikonu u Blagoveštenski sabor Moskovskog Kremlja. Od 1930. godine ikona se čuva u Tretjakovskoj galeriji.

Vladimirsku ikonu Bogorodice, prema legendi, naslikao je apostol Luka u prvom veku. Stručnjaci je datiraju u 12. vek, ali tačan datum njenog nastanka nije poznat. Godine 1155, Sveti knez Andrej Bogoljubski, sin Jurija Dolgorukog, odneo je ikonu u Vladimir, pa otuda i njeno ime, Vladimirska ikona. Vernici povezuju Vladimirsku ikonu sa brojnim čudima koja su se dogodila tokom ratova i neprijateljskih invazija. Prema legendi, 1395. godine ikona je spasila Moskvu od zauzimanja od strane Tamerlanovih trupa. Da bi se zaštitio grad, premeštena je iz Vladimira u Moskvu, postavljena u Uspenskom saboru. Godine 1928. ikona je preneta u Tretjakovsku galeriju, a 1999. godine Vladimirsku ikonu je galerija prenela u crkvu Svetog Nikole u Tolmačiju, koja se nalazi u njenoj blizini.

Povratak ovih ikona u crkveni prostor predstavlja simboličan čin jačanja saradnje između državnih institucija i Ruske pravoslavne crkve, čime se drevno nasleđe vraća u svoje prvobitno liturgijsko okruženje.