Kina gradi novo veliko veštačko ostrvo u Južnom kineskom moru

Kina ubrzano gradi novo veštačko ostrvo na Antilopskom grebenu, u okviru spornih Paraselskih ostrva u Južnom kineskom moru, što bi moglo da označi nastavak kampanje izgradnje velikih pomorskih ispostava posle višegodišnje pauze.

Prema satelitskim snimcima i analizi Inicijative za transparentnost azijskog pomorstva pri Centru za strateške i međunarodne studije (CSIS), radovi na nasipanju i proširenju grebena značajno su ubrzani od jeseni prošle godine. Antilopski greben, koji je ranije važio za jednu od manjih kineskih ispostava u Paraselima, sada bi mogao da postane jedno od najvećih kineskih uporišta u celom Južnom kineskom moru.

Snimci pokazuju da su bageri usitnjavali morsko dno i korale, a zatim taj materijal ispumpavali na greben, formirajući kopno u obliku polumeseca. Na novom ostrvu već su uočeni helidrom, više desetina privremenih objekata, pristaništa i neasfaltirani putevi, dok je u laguni prokopan kanal koji bi mogao da omogući ulazak većih plovila.

Prema proceni CSIS-a, površina nasutog zemljišta na Antilopskom grebenu dostigla je oko 1.490 jutara, odnosno nešto više od 600 hektara. To ga približava veličini grebena Mičif, najveće kineske veštačke ispostave u Južnom kineskom moru. Analitičari navode da bi, ukoliko radovi budu nastavljeni istim tempom, Antilopski greben mogao da primi i pistu dugu oko 2.700 metara, kakve Kina već ima na nekim drugim spornim lokacijama.

Ovakva infrastruktura, kako se procenjuje, mogla bi da posluži za smeštaj radarskih sistema, postrojenja za elektronsko izviđanje, obalsku odbranu, protivbrodske i protivvazduhoplovne sisteme, kao i za prošireno prisustvo kineske mornarice, obalske straže i takozvane pomorske milicije. CSIS navodi da bi nova ispostava proširila kineske mogućnosti nadzora bliže vijetnamskoj obali i dala Pekingu dodatni kapacitet u severnom delu Južnog kineskog mora.

Antilopski greben nalazi se u Paraselskim ostrvima, nad kojima pravo polažu Kina, Vijetnam i Tajvan. Kina ga naziva Lingjang Điao, a Vijetnam Da Hai Sam. Prema podacima CSIS-a, greben je pod kineskom kontrolom.

Vijetnam je protestovao zbog kineskih aktivnosti, tvrdeći da ima istorijske dokaze i pravne osnove za suverenitet nad Paraselskim ostrvima. Ministarstvo spoljnih poslova Vijetnama saopštilo je da su sve strane aktivnosti na Antilopskom grebenu bez dozvole Hanoja „potpuno nezakonite i nevažeće”.

Peking, međutim, odbacuje takve primedbe. Portparol kineskog Ministarstva spoljnih poslova Lin Đijan izjavio je da su Paraselska ostrva „neotuđivi deo kineske teritorije” i da su radovi usmereni na „poboljšanje uslova života i rada” i razvoj lokalne ekonomije.

Novi radovi dolaze posle perioda u kojem se smatralo da je Kina uglavnom završila najintenzivniju fazu izgradnje veštačkih ostrva. Od 2013. godine Peking je, prema CSIS-u, izgradio ili proširio više ispostava u Paraselskim i Spratli ostrvima, stvorivši hiljade jutara novog kopna i učvrstivši svoje prisustvo u jednom od najvažnijih svetskih plovnih pravaca.

Izgradnja na Antilopskom grebenu zato se tumači kao novi signal da Kina nastavlja da menja ravnotežu snaga u Južnom kineskom moru, regionu kroz koji prolazi veliki deo svetske trgovine i gde se već godinama ukrštaju interesi Pekinga, susednih država i Sjedinjenih Američkih Država.