Otmice, iznude i vatreni obračuni

Bujanovac, Preševo, Vranje – Incidenti u poslednjih nedelju dana uznemirili su građane u prvom redu etničke Albance u Preševu i Bujanovcu i aktuelnu bezbednosnu situaciju učinili izazovnom za pripadnike policije na ovom području.

Početkom nedelje došlo je do vatrenog obračuna u kojem je iz vozila u pokretu na regionalnom putu Oraovica–Preševo pucano na drugo vozilo. Korišćeno je vatreno oružje, a u incidentu, na sreću, nije bilo povređenih.

Iz policije je potvrđeno da su napadači Albanci pucali na drugo lice albanske nacionalnosti. Vozilo iz kojeg je pucano potom se, kako je navedeno u policijskoj istrazi, najverovatnije preko Administrativnog prelaza Depce kod Preševa zaputilo ka Kosovu i Metohiji.

Potom je usledio novi incident kada je u utorak u ranim jutarnjim satima došlo do razbojničke pljačke na lokalnom putu Veliki Trnovac – Bujanovac.

Petoro naoružanih napadača sa automatskim oružjem sa dva automobila presrelo je Albanca vlasnika zlatare koji je sa nakitom krenuo da otvori radnju u Bujanovcu. Zlatar je prebačen u vozilo „opel” gde mu je oduzet nakit, a on potom pušten u blizini sela Oraovica uz administrativnu liniju sa KiM. Policijska istraga je ustanovila da su se izvršioci ovog krivičnog dela regionalnim putnim pravcem na kojem nema policijske kontrole od Oraovice zaputili ka Kosovskoj Kamenici i Gnjilanu i dalje prema Prištini.

Selo Breznica u kojem živi oko hiljadu Albanaca poznato je i po nekoliko noćnih kazino klubova gde dolaze uglavnom Albanci sa područja KiM. Tu je prethodnih godina zabeleženo nekoliko oružanih pljački kazina, kao i vatreni obračuni između samih Albanaca.

Tužiteljka Višeg javnog tužilaštva u Vranju Danijela Trajković podseća za „Politiku” da ovo nisu prvi incidenti u kojima se koristi vatreno oružje i u kojima se radi o delovanju kriminalnih grupa u kojima su osobe sa Kosova i Metohije.

– Na sličan način izvršeno je krivično delo i 24. avgusta 2025. godine, kada je vlasniku zlatarske radnje R. F. iz Velikog Trnovca oduzet zlatni nakit u količini od skoro dva kilograma, kao i devizni, i dinarski novac. Povodom ovog događaja, nakon sprovedene istrage, dana 24. marta 2026. godine u Višem sudu u Vranju podignuta je optužnica protiv dva poznata izvršioca sa područja Kosova i Metohije. Stavljen je predlog za suđenje u odsustvu, kao i raspisivanje poternice – podseća Trajkovićeva.

Administrativna linija prema Kosovu i Metohiji na teritoriji opština Bujanovac, Preševo i Medveđa dugačka je oko 60 kilometara. Postoje tri zvanična administrativna prelaza. Kod Končulja kod Bujanovca postoji policijska kontrola pripadnika MUP-a Srbije, a na drugoj strani tzv. KPS-a. Ovaj prelaz je najfrekventniji i koriste ga podjednako Srbi i Albanci. Srbi, sa područja opština Kosovskog Pomoravlja najčešće koriste kada dolaze pre svega na lečenje u regionalni Zdravstveni centar u Vranju. Albanci pak koriste kao najkraći putni pravac ka Gnjilanu i Prištini i dalje prema Tirani.

Administrativni prelaz Depce nalazi se na teritoriji opštine Preševo i takođe se na njemu obavlja policijska kontrola putnika i robe u oba pravca i prema policijskim podacima „manje je frekventan”. U opštini Medveđa postoji prelaz Svirce, ali je on po intenzitetu saobraćaja najmanje frekventan na području tri opštine na jugu Srbije.

Na ovim prelazima registrovani su sporadični slučajevi šverca akcizne robe (cigareta, rezanog duvana) kao i municije i oružja, ali i migranata. Najveći rizik predstavljaju kriminalne grupe koje „svoje akcije” izvode na području Bujanovca i Preševa. Simptomatično je i to da u delovanjima kriminalne grupe koriste različite vrste vatrenog oružja, uključujući i automatsko. Ostaje pitanje kako oružje prolazi policijsku kontrolu kako tzv. KPS-a, tako i pripadnika MUP-a na ovim prelazima, ili je ono locirano kod „razbojničkih jataka” na području Velikog Trnovca i drugih albanskih sela.

Za skrivanje oružja i potencijalne „štekove” pogodno je i brdsko planinsko područje oko sela Breznice gde postoji više napuštenih objekata, kao i zatvoreno rudarsko okno koje su u sukobima sa državnim snagama bezbednosti u novembru 2000. godine koristili pripadnici terorističke Oslobodilačke vojske za Bujanovac, Preševo i Medveđu (OVPMB).

Posle najnovijih incidenata pripadnici lokalne vlasti iz Bujanovca zatražili su zvanično „pojačanu kontrolu policije u rasvetljavanju ovih slučajeva”. U prethodnim situacijama kada su u potrazi za nelegalnim oružjem pripadnici jedinice Žandarmerije vršili pretres u selima na ovom području, reakcija albanskih zvaničnika bila je potpuno drugačija i svodila se na to da je reč o „bezrazložnom uznemiravanju građana”.