Nakupljanje tečnosti u plućima ugrožava život pacijenata

Edem pluća (Oedema pulmonis) je hitno, opasno stanje u kardiologiji i pulmologiji koje ugrožava život pacijenta i zahteva neodložnu intervenciju. Karakteriše ga nakupljanje tečnosti u alveolama (mali kesasti mehurići na kraju disajnih puteva u plućima) koje u normalnim okolnostima sadrže samo vazduh. Do nakupljanja tečnosti u alveolama dolazi zbog povišenog pritiska u kapilarima pluća ili poremećene propustljivosti takozvane alveo-kapilarne membrane pluća, sa posledičnim otežanim disanjem.

Kako ističe dr Ljiljana Timotojević, direktorka Gradskog zavoda za plućne bolesti i tuberkulozu u Beogradu, prema uzroku nastanka edem pluća može biti kardiogeni (srčani) i nekardiogeni (alveolarni). Nakupljanje tečnosti nastaje iz više razloga, ali se može objasniti kao posledica ometanja normalnog obima kretanja i izjednačavanja pritiska tečnosti u plućima.

– Najčešći uzrok pojave edema pluća predstavlja srčano oboljenje. Uzroci koji dovode do nastanka ovog tipa plućnog edema su srčana insuficijencija (nedovoljna snaga srčanog mišića), teški poremećaji ritma i stanja srca kod kojih dolazi do povećanja hidrostatskog pritiska u plućnim kapilarima i tada kažemo da pacijent ima kardiogeni edem pluća. Međutim, do nastanka edema mogu dovesti i upala pluća (bakterijska i virusna), grip, trauma grudnog koša, aspiracija stranog sadržaja u pluća, zloupotreba lekova i nedozvoljenih supstanci, inhalacije otrovnih gasova – naglasila je dr Timotijević.

Simptomi ovog problema su karakteristični i olakšavaju dijagnostiku. Javljaju se kašalj, iskašljavanje penušavog ili sukrvičavog ispljuvka, otežano disanje, osim kada bolesnik sedi uspravno, a tu je i osećaj gušenja prilikom ležanja, borba za dah, zamor, plavetnilo kože (cijanoza), ubrzan i nepravilan rad srca, obilno preznojavanje.

Kako se problem dijagnostikuje?

– Od dijagnostičkih procedura, osim dobro uzete anamneze i objektivnog nalaza, treba uraditi još nekoliko analiza koje nam mogu potvrditi da je reč o edemu pluća. To su merenje saturacije kiseonika u krvi, određivanje gasova u arterijskoj krvi, rendgenografija pluća i srca, kompjuterizovana tomografija – skener (CT), elektrokardiogram i ehokardiografija, kao i laboratorijske analize. To koristimo kako bismo blagovremeno postavili dijagnozu i započeli lečenje – pojasnila je naša sagovornica.

Akutni edem pluća zahteva hitnu i neodložnu medicinsku pomoć kako bi se sprečio smrtni ishod. Cilj lečenja je, kaže dr Timotijević, smanjiti količinu tečnosti u alveolama, poboljšati razmenu gasova na nivou alveo-kapilarne membrane, poboljšati funkciju srca.

– Primena kiseonika najčešće je prvi korak u terapiji edema pluća. U odnosu na uzrok i stepen težine simptoma se određuje i medikamentozna terapija. Kada je reč o prevenciji edema pluća, ona podrazumeva redovnu fizičku aktivnost, prestanak pušenja, regulisanje fizičke težine, kao i zdrave životne navike uz redovno uzimanje ordinirane kardiološke i plućne terapije – naglasila je dr Timotijević.