Kina predstavila tenk koji treba da preživi rat dronova

Kineski državni mediji objavili su novi snimak tenka Tip 100, koji prikazuje ovo borbeno vozilo tokom vežbi u operativnom okruženju, čime je Peking poslao poruku da nova generacija kineskih oklopnih platformi više nije samo paradni eksponat, već sistem koji ulazi u praktičnu upotrebu u jedinicama Narodnooslobodilačke vojske Kine.

Prema navodima specijalizovanog portala „Army Recognition”, snimak objavljen 4. maja 2026. godine predstavlja indirektnu potvrdu da je tenk Tip 100, poznat i kao ZTZ-100, ušao u operativnu upotrebu nakon prvog javnog prikazivanja na vojnoj paradi u Pekingu 3. septembra 2025. godine. Na snimku se vidi kretanje tenka velikom brzinom po prašnjavom terenu, ali i unutrašnjost vozila, odnosno član posade koji upravlja digitalnim komandama.

Tip 100 je u kineskim državnim medijima predstavljen kao tenk četvrte generacije, sa besposadnom kupolom, naprednim radarom, sistemom aktivne zaštite i tehnologijom proširene stvarnosti. „China Daily” je još posle parade u Pekingu naveo da je najveća razlika u odnosu na ranije kineske tenkove upravo besposadna kupola, u kojoj se nalaze glavno naoružanje, mitraljez i daljinski upravljana borbena stanica, dok je posada smeštena u trupu vozila.

Takav raspored predstavlja značajan otklon od klasične konstrukcije tenka. Umesto da komandir i nišandžija budu u kupoli, kao kod većine ranijih rešenja, posada Tipa 100 smeštena je u zaštićeni odeljak u prednjem delu trupa. Takav koncept treba da poveća šanse preživljavanja posade u slučaju pogotka, jer je ljudstvo fizički odvojeno od dela vozila u kojem se nalazi glavni deo borbenog sistema.

Prema dostupnim podacima, Tip 100 je lakši od prethodnih kineskih glavnih borbenih tenkova, ali je projektovan tako da više ne zavisi isključivo od debljine oklopa. Glavni naglasak stavljen je na otkrivanje pretnji, umrežavanje, aktivnu zaštitu i sposobnost borbe na većim udaljenostima. To je direktan odgovor na iskustva iz savremenih ratova, naročito sa ukrajinskog ratišta, gde su dronovi, lutajuća municija i protivoklopne rakete pokazali koliko su klasični tenkovi ranjivi na udare odozgo.

Kineski mediji i vojni analitičari ističu da je Tip 100 opremljen sistemom aktivne zaštite koji radi u sprezi sa faznim radarima raspoređenim tako da obezbeđuju pokrivanje od 360 stepeni. Taj sistem treba da otkrije dolazeću raketu, granatu ili protivoklopno sredstvo i da usmeri zaštitni projektil ka pretnji pre nego što ona pogodi vozilo.

Posebnu pažnju privlači činjenica da Tip 100 ima top kalibra 105 milimetara, što je manje od 125 milimetara na kineskim tenkovima Tip 96 i Tip 99, kao i od topova koji se koriste na većini savremenih zapadnih i ruskih tenkova. Prema „Army Recognition”, taj izbor je nadoknađen savremenijom municijom i automatskim punjačem, dok besposadna kupola omogućava drugačiju raspodelu težine i zaštite.

Umesto da bude samo sredstvo za direktan okršaj sa neprijateljskim tenkovima, Tip 100 se u kineskoj koncepciji sve više predstavlja kao pokretna senzorska i komandna platforma. Njegova uloga nije ograničena na vatrenu moć glavnog topa, već obuhvata prikupljanje podataka, povezivanje sa dronovima, artiljerijom, jedinicama podrške i sredstvima elektronskog ratovanja. Na taj način tenk postaje deo šire mreže na bojištu, a ne izolovano oklopno vozilo.

Američki „Business Insider” je, izveštavajući o kineskoj paradi iz septembra 2025. godine, naveo da je Tip 100 predstavljen kao „visoko inteligentan” tenk sposoban za koordinisanu borbu, ali je istovremeno ukazao da veliki deo novih kineskih sistema nije borbeno proveren i da su mnogi podaci zasnovani na državnim medijima i procenama analitičara.

Ipak, sama pojava Tipa 100 ima širi značaj od uvođenja još jednog tenka u naoružanje. Ona pokazuje da Peking nastoji da preskoči klasični model razvoja teških oklopnih platformi i da od samog početka projektuje vozilo za ratište u kojem dominiraju dronovi, senzori, elektronsko izviđanje i napadi iz više pravaca.

U tom smislu, Tip 100 nije samo simbol tehnološkog napretka kineske vojne industrije, već i pokazatelj pravca u kojem se kreće savremeno oklopno ratovanje. Dok zapadne vojske tek ubrzavaju programe modernizacije postojećih tenkova, a Rusija i dalje ima ograničene rezultate u uvođenju sličnih koncepata u masovnu upotrebu, Kina pokušava da pokaže da je sposobna da novu generaciju tenka razvije kao celovit sistem – lakši, umreženiji, bolje zaštićen od napada odozgo i prilagođen borbi u digitalizovanom borbenom prostoru.

Zato Tip 100, bez obzira na to što njegove stvarne borbene mogućnosti tek treba da budu potvrđene u praksi, već sada predstavlja jedan od najvažnijih signala promene u globalnoj trci velikih sila za budućnost kopnenog ratovanja.