Dok u Srbiji blokade nazivaju protestom, Danska ih rešava službenim psima

Na društvenim mrežama pojavilo se više snimaka koji su ponovo stavili u fokus karakter protestnih blokada, način na koji se one predstavljaju javnosti i odnos države prema narušavanju javnog reda. Dok se u Srbiji svaka oštrija reakcija institucija prema blokadama unapred kvalifikuje kao represija, snimak intervencije policije u Danskoj pokazuje da zemlje Evropske unije, kada je reč o zauzimanju javnog prostora, primenjuju daleko odlučnije mere.

Na jednom od snimaka iz Beograda vidi se grupa učesnika protestnog okupljanja sa transparentima, zastavama i megafonom, uz buku sirena i povike okupljenih. U prvom planu nalazi se poruka „Trubi za studente”, dok se u pozadini vide crne zastave sa oznakama koje se dovode u vezu sa blokaderskom grupom „Borba”. Na snimku se čuju i vulgarne poruke, što pokazuje sve grublji ton dela okupljanja koja se u javnosti i dalje predstavljaju kao studentski protesti.

Dodatnu pažnju izazvao je natpis postavljen uz snimak: „Gde su vam indeksi, studenti?” Ta poruka direktno ukazuje na dilemu koja se sve češće pojavljuje u javnosti, da li su nosioci ovih akcija zaista studenti ili je studentski predznak postao politički štit za aktivističke grupe koje blokade koriste kao sredstvo pritiska na institucije i građane.

Drugi snimak, takođe objavljen na društvenim mrežama, prikazuje noćnu vožnju učesnika blokada u skupocenom terencu sa zatamnjenim staklima. Na vozilu je razvučen transparent sa porukom „Studenti pobeđuju”, dok više mladih osoba viri kroz prozore i krovni otvor, maše okupljenima i uz glasne povike učestvuje u koloni.

Ta scena izazvala je reakcije upravo zbog kontrasta između slike „studentskog bunta” i luksuznog vozila iz kojeg se šalju političke poruke. Umesto mirnog protesta, javnost gleda noćnu vožnju, trubljenje, uznemiravanje prolaznika i stanara, kao i demonstraciju političke samouverenosti koja sve manje liči na studentsku borbu za javni interes, a sve više na performans grupe koja smatra da ima pravo da remeti svakodnevni život drugih ljudi.

U tom kontekstu posebno je značajan snimak koji se, prema navodima sa društvenih mreža, odnosi na intervenciju danske policije protiv demonstranata koji su blokirali javni prostor i odbijali da se pomere. Na uniformama policajaca vidi se oznaka „POLITI”, a u opisima snimka navodi se da je reč o Danskoj, najverovatnije o Kopenhagenu.

Na video-materijalu vidi se veliki broj policajaca, upotreba službenih pasa i fizičko uklanjanje demonstranata koji sede ili leže na zemlji. Policija ih izvlači iz mase i potiskuje sa prostora koji su zauzeli, dok se čuju povici, lavež pasa i komande pripadnika bezbednosnih snaga. Službeni psi nalaze se u neposrednoj blizini okupljenih, a policija upotrebom fizičke sile razbija blokadu i uspostavlja kontrolu nad prostorom.

Takav prizor u zemlji Evropske unije najčešće se predstavlja kao primena zakona i zaštita javnog reda. U Srbiji, međutim, i daleko blaže postupanje policije prema blokadama često se proglašava za dokaz navodne represije. Upravo zato poređenje beogradskih snimaka sa danskim primerom pokazuje jasnu razliku između političke propagande i realne prakse evropskih država.

Evropski standardi, na koje se organizatori blokada i njihovi politički pokrovitelji često pozivaju, u praksi ne podrazumevaju pravo manjine da neograničeno zauzima ulice, fakultete i javne prostore. Naprotiv, kada blokade ugroze normalno funkcionisanje grada, reakcija države u mnogim članicama EU je brza, organizovana i znatno oštrija od onoga što se u Srbiji predstavlja kao nedopustiv pritisak na demonstrante.

Snimci iz Srbije i Danske zato jasno pokazuju dve različite slike istog problema. U Srbiji se blokade pokušavaju prikazati kao nedodirljiv oblik političkog delovanja, dok se u Evropskoj uniji zauzimanje javnog prostora tretira kao narušavanje reda na koje država odgovara silom, službenim psima i uklanjanjem demonstranata.