Sporni zakon o strancima ugrožava opstanak Srba, prosvete i zdravstva na KiM

Sabor Srpske pravoslavne crkve (SPC) izrazio je zabrinutost za opstanak srpskog naroda i institucija na Kosovu i Metohiji zbog spornog zakona o strancima, kao i zbog sve učestalijih izazova s kojima se suočava narod, kao i svetinje i monaške zajednice u Pokrajini. „Sabor s posebnom zabrinutošću prati najnovija dešavanja i najavu sprovođenja spornog zakona o strancima koji ozbiljno dovode u pitanje opstanak i nesmetano funkcionisanje obrazovnih i zdravstvenih ustanova od suštinskog značaja za život srpskog naroda na Kosmetu, kao i sve učestalije izazove s kojima se suočava naš verni narod, naše svetinje i monaške zajednice, koje i u teškim okolnostima istrajavaju u očuvanju živog duhovnog i liturgijskog prisustva crkve na tom prostoru”, navela je SPC u saopštenju nakon Sabora koji je održan u Beogradu od 13. do 19. maja.

Takođe, kako je navedeno, Sabor je potvrdio svoju trajnu i nepokolebljivu duhovnu brigu i odgovornost za verni narod, sveštenstvo, monaštvo i svetinje drevnog sedišta patrijaraha i arhiepiskopa srpskih, Pećke patrijaršije i Eparhije raško-prizrenske.

„Sveti arhijerejski Sabor daje punu podršku mitropolitu raško-prizrenskom Teodosiju, sveštenstvu, monaštvu i vernom narodu u njihovim naporima da, uprkos stalnim pritiscima i neizvesnostima, očuvaju svoje vekovno prisustvo, duhovni, kulturni i istorijski identitet iz svesti o potrebi, da pred domaćim i međunarodnim predstavnicima sa dodatnom posvećenošću nastave da, u duhu jevanđelja Hristovog, svedoče istinu o neophodnosti zaštite ljudskih, verskih i imovinskih prava SPC i njenog vernog naroda na Kosovu i Metohiji i osnaživanju njene pozicije u cilju opstanka kako našeg vernog naroda tako i jedinstvene hrišćanske kulture i civilizacije na tlu istorijskog ishodišta i duhovnog središta srpskog naroda”, navedeno je u saopštenju.

Sabor je naglasio da je prostor Kosova i Metohije od posebnog duhovnog i istorijskog značaja za SPC.

„Posebno ohrabruje činjenica da naše drevne svetinje, uprkos mnogobrojnim iskušenjima, nastavljaju da sabiraju veliki broj poklonikâ iz zemlje i sveta, svedočeći da one nisu samo spomenici kulture već pre svega živi centri bogoslužbenog, duhovnog i crkvenog života”, naglasili su iz SPC.

Tokom zasedanja Sabora, analizirani su i izveštaji o radu arhijereja u dijaspori, s posebnim osvrtom na prilike u eparhijama SPC u SAD, Australiji i na britanskim ostrvima. Saslušani su i razmatrani izveštaji o radu Sinoda, Velikog crkvenog suda i eparhijskih arhijereja, zatim izveštaji arhijereja nadležnih vojnim sveštenicima u Vojsci Srbije i Oružanim snagama Bosne i Hercegovine.

Takođe, analizirani su i izveštaji o radu Patrijaršijskog upravnog odbora, Patrijaršijske biblioteke, Muzeja i Arhiva SPC, dobrotvorne fondacije „Čovekoljublje”, pokloničke agencije „Dobročinstvo” i drugih fondacija, ustanova i službi. Sabor je analizirao trenutno stanje i probleme crkvene prosvete i saslušao izveštaje o radu svih obrazovnih ustanova srpske crkve.

Reforme u bogoslovijama, osnivanje Univerziteta „Sveti Sava”

Tokom zasedanja Sabora SPC nastavljene su prošlogodišnje aktivnosti na polju reforme plana i programa u srpskim pravoslavnim bogoslovijama. „U tom cilju je doneta nova Uredba o bogoslovijama i usvojeni su novi programi za četvorogodišnje školovanje u bogoslovijama. U toku Sabora pažljivo je saslušan i izveštaj o aktivnostima na unapređivanju nastavnog procesa i uzdizanju u rang fakulteta Visoke škole, Akademije za umetnosti i konservaciju SPC, koja će ubuduće delovati kao Fakultet ’Despot Stefan Lazarević’”, navedeno je u saopštenju SPC.

Posebnu pažnju Sabor je poklonio temi osnivanja srpskog pravoslavnog univerziteta „Sveti Sava”. Konstatovano je da ideja osnivanja crkvenog univerziteta predstavlja izraz odgovornosti i staranja za sve koji žele da svoje obrazovanje steknu u okrilju crkve, naročito zbog činjenice da se obrazovanje i prosveta, prosvećivanje i studiranje ne tumače prevashodno kao proces sticanja određenih znanja već, pre svega, kao razvijanje vrline i put bogopoznanja.

„Crkveni univerziteti i visokoškolske ustanove koje osnivaju ili podržavaju hrišćanske crkve nisu nikakva novost u evropskom i svetskom obrazovnom prostoru. Naprotiv, oni predstavljaju jedan od njegovih najstarijih i najznačajnijih oblika. Mnogi od najuglednijih univerziteta u Evropi nastali su upravo u okrilju crkve ili uz njenu neposrednu podršku. Sveti Sava je još kao arhimandrit osnovao monašku školu u Studenici, a kao arhiepiskop katedralnu školu u Žiči”, navode u SPC.

Razrešen Justin

Na saborskim sednicama detaljno je analizirana situacija u Eparhiji žičkoj, njeno materijalno-finansijsko poslovanje i pitanje odgovornosti nadležnog eparhijskog arhijereja. „U cilju uspostavljanja redovnog crkveno-pravnog poretka u odnosnoj eparhiji, Sabor je doneo odluku o razrešenju mitropolita Justina od daljeg upravljanja eparhijom žičkom”, dodala je SPC u saopštenju nakon Sabora.