Vječnaja pamjat za živog Dobricu Milutinovića

Naš najveći glumac tragičarskog i karakternog faha Dobrica Milutinović rođen je u Nišu, a sa 18 godina, napustivši kragujevačku gimnaziju, započeo je glumačku karijeru u niškom putujućem pozorištu „Sinđelić”. Odlikovao se fizičkom lepotom, muzikalnošću i zvučnim glasom, što je dodatno krasilo njegov urođeni glumački talenat.

Pri prvom nastupu putujućeg pozorišta u Beogradu, izuzetni talenat mladog Dobrice uočili su čelnici Narodnog pozorišta i odmah mu ponudili povoljan ugovor. Ovo beogradsko pozorište postalo je i ostalo njegov doživotni umetnički dom. Godine 1928, kad je karijera i slava Dobrice Milutinovića bila na vrhuncu, otvoreno je novoizgrađeno Niško narodno pozorište.

U njegovom predvorju bile su postavljene dve biste: Stevana Sremca, koji je Niš proslavio svojim komedijama i pripovetkama, i Dobrice Milutinovića, na koga su Niško pozorište i njegov rodni grad s pravom bili ponosni. Dobrica je prisustvovao svečanosti otvaranja pozorišta, tokom kojeg su crkveni velikodostojnici osveštali novi hram kulture. Sveštenik je prišao obema bistama, blagoslovio ih i otpevao im „Vječnaja pamjat”, pretpostavljajući da su obe ličnosti prikazane na bistama pokojnici. Ne dešava se često da se živom umetniku podižu spomenici ili se po njemu daju nazivi ulicama. Jedan takav izuzetak u Beogradu predstavljala je Ulica Čarlija Čaplina, koja se tako zvala tokom poslednjih nekoliko decenija života najvećeg filmskog komičara.

O životu i umetničkim dostignućima Dobrice Milutinovića dragocene podatke ostavio je glumac Slavko Simić u svojoj monografiji „Dobrica Milutinović, kazivanja i sećanja”. Simića je Dobrica zavoleo kao svog znatno mlađeg prijatelja i kolegu. Od velikog broja utisaka o Dobričinoj glumi datih u monografiji, mogu se navesti Simićeve reči o predstavi iz 1940.

„Dušan mladi kralj” Pecije Petrovića, u kojoj Dobrica ima ulogu Stefana Dečanskog. „Počinje ogromni govor Dečanskog. Dobrica kreće silovito. Oluje zahvataju rečenice i nose ih. Glas pojačava, postaje natprirodan, kao glas nekog božanstva sa maglom pokrivene planine odakle sevaju munje i gromovi. Telo mu se trese u prestolu. Ruke se dižu uvis, traže spas, pridiže se i lomi u svim pregibima. U delirijumu glasa i tela, Dečanski umire padajući sa prestola. Zavesa! Frenetičan aplauz koji ne prestaje...”

Mija Aleksić, naš proslavljeni komičar, kao mladić prisustvovao je jednoj od Dobričinih posleratnih predstava. Aleksić kaže da su mu na početku drame svi glumci bili dobri, ali da mu je smetala jedino suvišna Dobričina patetičnost. Međutim, kako je predstava odmicala, svi ostali počeli su da mu smetaju, a on je uživao jedino u Dobričinoj glumi. Kao student, imao sam priliku da razgovaram s jednom znatno starijom gospođom, ljubiteljkom pozorišta. Kad sam je zapitao od Dobrici, ona je uzdahnula, prvo spomenuvši njegovu scensku lepotu. Imao sam razumevanja za taj uzdah, jer je u to vreme i moja generacija mladića takođe maštala o lepoticama s filmskog platna.

Spomenula je da su dvadesetih godina prošlog veka mnoge devojke, naročito studentkinje, u svojim sobama držale neku od Dobričinih mladalačkih slika. U jesen 1956. godine, kao trinaestogodišnjak, prolazio sam Trgom republike i ugledao Narodno pozorište s velikom crnom zastavom. Iz radoznalosti sam ušao u predvorje i prošao pored otvorenog kovčega s mrtvim telom. Bio je to Dobrica Milutinović.

Dragan Stanković,

Beograd