Mađar srušio Orbanov štit za Netanjahua

BUDIMPEŠTA – Mađarski parlament usvojio je odluku kojom se zaustavlja postupak povlačenja te zemlje iz Međunarodnog krivičnog suda, čime je nova zakonodavna većina poništila jedan od poteza prethodne vlade Viktora Orbana.

Za predlog zakona glasala su 133 poslanika, 37 je bilo protiv, dok je petoro bilo uzdržano, saopštila je predsednica parlamenta Agneš Forsthofer. Sednica je prenošena uživo na nacionalnim televizijama.

Odlukom novog saziva parlamenta Mađarska ostaje u sistemu Međunarodnog krivičnog suda, nakon što je prethodna vlada pokrenula proces izlaska iz nadležnosti tog tela, tvrdeći da je sud postao politizovan. Rojters navodi da je ovim potezom preokrenuta odluka Orbanove vlade iz 2025. godine o napuštanju MKS-a.

Povlačenje Mađarske iz MKS-a pokrenuto je u vreme kada je Budimpešta odbila da postupi po nalogu tog suda za hapšenje izraelskog premijera Benjamina Netanjahua, koji je u aprilu 2025. boravio u poseti Mađarskoj. Orban je tada najavio izlazak zemlje iz MKS-a i garantovao Netanjahuu imunitet.

Premijer Peter Mađar, lider stranke Tisa, ranije je poručio da će njegova vlada zaustaviti proces povlačenja i obezbediti da Mađarska ostane članica suda. On je još u aprilu naglasio da bi, ukoliko bi Netanjahu ušao na teritoriju Mađarske, Budimpešta morala da postupi po nalogu Međunarodnog krivičnog suda.

Prema Rimskom statutu, države članice MKS-a imaju obavezu da sarađuju sa sudom i postupaju po njegovim nalozima. Hjuman rajts voč je ranije upozorio da bi, ukoliko bi povlačenje stupilo na snagu 2. juna 2026. godine, Mađarska postala jedina članica Evropske unije van Međunarodnog krivičnog suda.

Nova odluka parlamenta zato predstavlja značajan spoljnopolitički zaokret Budimpešte u odnosu na politiku prethodne vlade Viktora Orbana, ali i jasnu poruku da će nova mađarska vlast pokušati da obnovi odnose sa institucijama Evropske unije i međunarodnim pravosudnim telima.