Novo mesto za spomenik Nikoli Tesli

Danas u Beogradu postoje tri spomenika velikom srpskom i svetskom naučniku Nikoli Tesli. Pored onog u Bulevaru kralja Aleksandra, drugi je na aerodromu koji nosi njegovo ime, a treći u Karađorđevom parku, između Hrama Svetog Save i Narodne biblioteke Srbije. Koliki je značaj izuzetnog Kršinićevog spomenika postavljenog ispred Tehničkih fakulteta (Arhitektonskog, Građevinskog i Elektrotehničkog), svedoči i to da je njegova replika postavljena na Nijagarinim vodopadima s američke strane, u državi Njujork.

Kako je poznato, posle dužeg razmatranje o mestu podizanja spomenika Nikoli Tesli, izbor je pao na prostor ispred zgrade tehničkih fakulteta, a ne ispred Muzeja Nikole Tesle, gde nije bilo odgovarajućeg prostora. Spomenik je otkriven 10. novembra 1963. godine, na svečanosti na kojoj je govorio dr Bora Blagojević, rektor Univerziteta u Beogradu, istakavši: „Naučni genije je obogatio svet i njegovi pronalasci na polju elektrotehnike, naročito u pronalasku polifaznih struja, od neprocenjive su vrednosti za svetski progres. Naš glavni grad ima posebnu čast da mu podigne spomenik. Molim građane da nad njim bdiju, da ga čuvaju i poštuju.”

A kako se to radi? Ako se pogleda okolina spomenika, može da se zaključi da se neposredno pored ovog spomen-obeležja nalazi prostor za parkiranje motocikala i bicikala (a ponekad i neke „pokretne prodavnice” kod samog spomenika) i da je ceo prostor ispred ulaza u zgradu Tehničkih fakulteta (u odnosu na prostor ispred Pravnog fakulteta nekih 200 metara dalje) potpuno neuređen. A to našem narodu nimalo ne služi na čast.

Još pre epidemije korone 2019. godine pokušao da iniciram kod sva tri dekana Tehničkih fakulteta, Opštine Palilula, tokom vremena i kod gradonačelnika Beograda, direktorke Muzeja Nikole Tesle i drugih da se ovaj prostor oplemeni, ali sve to i pored nekih prihvatanja kao dobre ideje, ostalo je neuspešno.

U toku prošle i ove godine u listu „Politika” pročitao sam tekstove o projektu za adaptaciju novog prostora za Muzej Nikole Tesle u bivšoj fabrici hartije „Vapa”. Dobro je da se umesto skučenog prostora u staroj zgradi u Krunskoj ulici za Muzej Nikole Tesle obezbedi odgovarajući prostor, kojim možemo dostojno da se odužimo velikom i svetski priznatom naučniku i njegovom delu. Da bi se sve to još više istaklo, predlažem da se ispred nove zgrade obezbedi i prostor za spomenik Nikole Tesle. Ne mislim da treba podizati novo spomen-obeležje već da spomenik koji se nalazi ispred tehničkih fakulteta treba premestiti na ovu lokaciju.

Stanislav Stanković,

Beograd