Posle neba – dronovi osvajaju i more

Američka vojska napravila je novi korak u razvoju savremenog ratovanja. Po prvi put u istoriji, Sjedinjene Američke Države upotrebile su pomorske dronove u pravoj borbenoj operaciji, a meta je bila jedna od najvažnijih iranskih pomorskih baza – Bandar Abas, na ulazu u strateški Ormuski moreuz.

Prema saopštenju američke Centralne komande (CENTCOM), tri bespilotna površinska plovila tipa Corsair izvela su napad na objekat za remont brodova i podmornica u okviru iranske baze. Američka strana tvrdi da je time umanjena sposobnost Irana za izvođenje operacija protiv trgovačkih brodova u Persijskom zalivu.

Vojni analitičari ukazuju da ova operacija predstavlja primenu koncepta koji je prvi put masovno korišćen u ratu u Ukrajini. Ukrajinske snage su tokom prethodnih godina više puta koristile brze bespilotne čamce za udare na ruske ratne brodove, logističke centre i infrastrukturu na Crnom moru.

Sada je isti princip prihvatio i Pentagon. Umesto skupih razarača ili aviona koji rizikuju ljudske živote, prema cilju se šalju relativno jeftini, brzi i teško uočljivi bespilotni čamci natovareni eksplozivom.

Šta je „Korsar“?

Bespilotno plovilo Corsair, koje proizvodi američka kompanija Saronic Technologies, dugačko je oko 7,3 metra.

Njegove glavne karakteristike su domet veći od 1.600 kilometara, brzina preko 35 čvorova (oko 64 km/č), nosivost do oko 450 kilograma, mogućnost potpuno autonomne plovidbe ili daljinskog upravljanja, modularna konstrukcija koja omogućava različite vrste naoružanja i opreme.

Na snimku koji je objavio CENTCOM vide se tri bespilotna plovila kako velikom brzinom prilaze cilju i eksplodiraju na pristaništu gde se, prema američkim tvrdnjama, nalazio objekat za remont podmornica. Obim štete nije nezavisno potvrđen.

Bandar Abas – srce iranske mornarice

Baza Bandar Abas predstavlja jedan od najvažnijih centara iranske mornarice i Revolucionarne garde.

Ona kontroliše prilaz Ormuskom moreuzu, kroz koji prolazi značajan deo svetskog izvoza nafte i tečnog prirodnog gasa. Zbog toga svaki napad na ovaj kompleks ima i vojnu i snažnu geopolitičku težinu.

Nova taktika rata u Zalivu

Stručnjaci smatraju da sukob u Persijskom zalivu sve više ulazi u fazu u kojoj glavnu ulogu preuzimaju bespilotni sistemi.

Poslednjih nedelja sve češće se koriste udarni dronovi velikog dometa, rojevi bespilotnih letelica, pomorski dronovi-kamikaze, elektronsko ratovanje i ometanje navigacije, precizni udari na logističke centre, luke i radarske sisteme.

Yesterday, using multiple one-way attack surface drones, CENTCOM forces successfully struck a submarine and ship maintenance facility in Iran. Three Corsair unmanned surface vessels hit the port at Bandar Abbas Naval Base, marking the first time American forces have employed sea… pic.twitter.com/bOM2kmgRxz

— U.S. Central Command (@CENTCOM) July 13, 2026

Cilj ovakvih operacija nije samo uništavanje tehnike, već i narušavanje sposobnosti protivnika da obezbedi plovidbu i snabdevanje.

Pojedini analitičari ocenjuju da je američka upotreba pomorskih dronova prekretnica u modernom ratovanju. Ako se ova tehnologija pokaže uspešnom, očekuje se da će sve veće mornarice ubrzano razvijati sopstvene flote bespilotnih plovila.

Rat u Ukrajini pokazao je koliko mali i relativno jeftini sistemi mogu ugroziti daleko skuplje ratne brodove. Sada se taj koncept, prema svemu sudeći, prenosi i na Bliski istok, gde bi bespilotna plovila mogla postati jedno od glavnih oružja u budućim operacijama.