„Bela kuga" preti Crnoj Gori

Tivat – Prirodni priraštaj u Crnoj Gori opao je za 60, a broj novorođene dece za 25 odsto u poslednjih pet decenija. Iz godine u godinu sve je manji broj novorođenčadi. U Crnoj Gori 1991. godine rođeno je 9.606 beba, a umrlo je 3.970 građana. U 2007. godini na svet su došle 7.834 bebe, a umrlo 5.979 stanovnika, navodi se u podacima „Monstata”. Po njihovoj statistici, u 2007. godini u strukturi stanovništva najviše je bilo građana od 15 do 64 godine i to 67,4 odsto, dok su mladi do 14 godina činili svega 19,8 odsto ukupne populacije. Prof. dr Ranka Mirković, predavač na Medicinskom fakultetu u Foči, jedan od najuglednijih crnogorskih pedijatara, tvrdi da Crnoj Gori ne preti već da je godinama na sceni bela kuga. Državni organi uporno ćute, a populaciona politika stagnira.

„Zvanična statistika govori da je broj rađanja po opštinama u poslednjih 16 godina drastično opadao. U Beranama za 30, Rožaju 40, Bijelom Polju 44, Žabljaku 47, Cetinju 70, Kolašinu 77, a Plužinama neverovatnih 94 odsto. Natalitet u Crnoj Gori je u tom periodu opao od 15 do 17 odsto, što je zastrašujući podatak. U 11 od ukupno 23 crnogorske opštine broj umrlih veći je od broja rođenih osoba, u deset stagnira, dok je samo u Plavu i Rožaju natalitet pozitivan”, kaže dr Ranka Mirković.

Prema rečima dr Mirković, koja se u Budvi bavi privatnom praksom, broj sklopljenih brakova iz godine u godinu je sve manji. Najveći broj porodica je sa jednim ili dva deteta, retke su familije sa većim brojem dece. „Na jednom savetovanju koje je 2004. godine organizovala CANU iznet je veliki broj podataka o izrazito lošoj situaciji u seoskim sredinama. U Banjanima je zabeleženo da je neoženjeno oko 200 muškaraca dobi od 40 do 50 godina. Postoje i sela blizu Bijelog Polja u kojima je broj neoženjenih enormno veliki, što bi za svaku državu bio alarmantan podatak koji ukazuje na izumiranje nacije. Zbog bele kuge ugrožena je i budućnost i opstanak države”, smatra dr Mirković.

Loša ekonomska situacija, velika nezaposlenost, teško zapošljavanje mladih ljudi, nesigurna budućnost, razlozi su otežanog zasnivanja porodice i bele kuge. Ima i mali procenat dobrostojećih ljudi, ali takvi bračni parovi više su okrenuti sopstvenim prohtevima nego brizi o proširenju porodice. Zbog toga su po pravilu sa jednim ili dvoje dece jer ne žele da preuzimaju obaveze koju više dece donosi. Crna Gora je usamljena u regionu po praksi naplate PDV-a na hranu i opremu za bebe. Dr Mirković ističe da su cene proizvoda za novorođenčad velike, od adaptiranih mleka do odeće i obuće koja je ekstremno skupa i koju bi trebalo osloboditi poreza kako bi bila dostupna roditeljima.

 „U poslednje vreme značajno je poskupela i hrana za bebe, pa se budući roditelji teško odlučuju za širenje potomstva bojeći se da neće moći da im obezbede ni osnovne namirnice”, upozorava naša sagovornica.

Svi demografski podaci govore da je Crna Gora ozbiljno ugrožena padom nataliteta. „Jedan američki institut je na osnovu podataka iz 1995. godine, koje je obezbedio akademik Miomir Dašić, uradio istraživanje čiji rezultati govore da bi sa ovom stopom nataliteta Crnoj Gori trebalo 410 godina da udvostruči broj stanovnika, dok je Albaniji za to potrebno 25 godina. Da bi udvostručila stanovništvo Srbiji treba 450, a Sloveniji 640 godina, ali ta statistika u regionu nažalost ništa ne poboljšava stanje u Crnoj Gori. Stanovništvo neumitno stari i za koju godinu jednostavno nećemo moći da obezbedimo dovoljno radne snage, jer mladih ljudi neće biti”, kaže jedan od najuglednijih pedijatara u Crnoj Gori.