Italija predodređena za zemljotrese

Brojni zemljotresi, koji kao posledica „sudara” evroazijske i afričke tektonske ploče pogađaju Italiju (ali i sve učestalija vulkanska aktivnost), doveli su do toga da Apeninsko poluostrvo stekne reputaciju jedne od najčešće pogođenih oblasti u Evropi, objavili su svetski mediji nakon što je potres u regiji Abruco prouzrokovao katastrofalne posledice. Istovremeno, italijanski stručnjaci ističu da za materijalne i ljudske gubitke najviše treba kriviti neadekvatno podignute stambene objekte.

Region Italije je u prošlosti zabeležio veliki broj zemljotresa i ovo područje predstavlja jedno od seizmički najaktivnijih u Evropi. Italija „zahvalnost” za zemljotrese duguje, pre svega, dodirivanju afričke i evroazijske tektonske ploče koje „podižu” Apeninski planinski venac, geološku „kičmu” Italije, objašnjavaju stručnjaci koji procenjuju da gotovo 20 miliona Italijana živi u području pod visokim rizikom od budućih potresa.

Manji potresi su karakteristični za Italiju, ali je prilično neuobičajeno za zemlju da doživi razaranje takvog obima kao što se to dogodilo u ponedeljak u L’Akvili. Ipak, naučnici iz Nacionalnog instituta za geofiziku i vulkanologiju i za to imaju objašnjenje. Naime, oni tvrde da su katastrofalne posledice usledile zbog neadekvatno podignutih zgrada u gradu, koje nisu imale ni minimum zaštite od zemljotresa.

Kako navodi agencija AP, potres koji je u ponedeljak uništio srednjovekovni italijanski grad najverovatnije bi pričinio ograničenu štetu u Japanu, ali i drugim državama u trustnim područjima.

„Slom koji se dogodio u regiji Abruco uključio je i kuće koje nisu bile izgrađene da izdrže i manje razorne zemljotrese”, kaže Enco Boski, predsednik Nacionalnog instituta koji dodaje da uopšte nije u kulturi Italije da podiže objekte „na pravi način” u zonama pogođenim zemljotresima.

Sudeći prema izveštaju koji su 2008. godine načinili Boski i drugi italijanski geolozi, gotovo polovina Italije se nalazi u „opasnosti” od katastrofalnih potresa. Međutim, samo 14 procenata zgrada u tom osetljivom području je podignuto u skladu sa seizmičko-zaštitnim standardima.

Jug države dodatno je pogođen uticajima organizovane građevinske mafije koja graditelje „pritiska” da ne koriste najbolji materijal, već onaj koji će im obezbediti dobavljači bliski kriminalcima, navodi AP.

Konačno, sa ovakvim stavom slažu se i zaključci studije UN nazvane „Međunarodna strategija za ublažavanje katastrofa”. Tako je u ponedeljak objavljeno da su „zgrade glavne ubice kada zemljotres ’napadne’”, a da stare zgrade u L'Akvili uopšte nisu ispratile moderne seizmičke standarde izgradnje.

-----------------------------------------------------------

Razaranja nisu nova

Vekovima se područje Italije suočava sa razornim zemljotresima, koji nanose velike ljudske i materijalne gubitke. Tako je 1905. gotovo 5.000 ljudi poginulo, nakon što je zemljotres jačine 7,9 stepeni po Rihteru pogodio Kalabriju. Samo tri godine kasnije je u potresu jačine 7,2 stepena živote izgubilo više od 82.000 stanovnika Mesine. I 1915. godina je bila obeležena snažnim zemljotresom od 7 stepeni, koji je pogodio centralnu Italiju. Najviše je stradao grad Avencano, gde je nastradalo 32.600 osoba.

Konačno, početkom 21. veka zabeleženo je nekoliko jačih potresa. Tako je centralnu Italiju 2002. protresao zemljotres jačine 5,9 stepeni po Rihteru, uzrokujući smrt 30 osoba, od čega najviše dece u selu San Đulijano di Pulja.

R. Š.