Arhivsko blago Crkve

Vojislav Brajović, ministar kulture Republike Srbije, i dr Miroslav Perišić, direktor Arhiva Srbije, i arhiepiskop cetinjski i mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije (Radović) u ime Svetog arhijerejskog sinoda SPC potpisali su juče Protokol o saradnji ove tri institucije kojim je predviđeno da Arhiv Srbije stručno pomogne u zaštiti i sređivanju arhivskog blaga SPC. Reč je o obilju dokumenata iz 19. i 20. veka od neprocenjive važnosti za srpsku kulturu i istorijsku nauku, koji će, zahvaljujući ovom sporazumu, postati dostupni široj javnosti.

Mitropolit Amfilohije za "Politiku" je rekao da bogat crkveni arhiv sadrži, između ostalog, i dokumenta Mitropolije kraljevine Srbije kao i arhivsku građu od 1918. godine do današnjih dana, koja je sakupljena iz raznih krajeva naše Crkve. Jedan deo arhiva Srpske pravoslavne crkve se čuva u Patrijaršiji, a drugi je, na žalost, devedesetih privremeno bio izmešten u Crkvu Svetog Marka zbog nedostatka prostora. Prema njegovim rečima, to je ugrozilo dragoceni materijal.

- Sveti arhijerejski sinod je više puta pokušavao da pronađe adekvatan prostor za čuvanje tog arhiva i nismo u tome uspeli do danas, tako da je ovaj dogovor između Arhiva Srbije, Ministarstva Srbije i Svetog sinoda izuzetno značajan jer će pomoći u sređivanju i zaštiti arhivske građe SPC. Uzgred rečeno, jedan deo tog arhiva, što doskora nismo znali, nalazi se u Moskvi. On je tamo odnet 1944. godine za vreme prolaska sovjetske vojske. Sav taj materijal biće privremeno pohranjen u bivšoj staroj zgradi Bogoslovskog fakulteta Beogradskog univerziteta, i sređen uz pomoć stručnjaka Arhiva Srbije i samog Sinoda, a sa ciljem da se u dogledno vreme pronađe trajno rešenje za odgovarajuću zgradu sa adekvatnim uslovima za čuvanje ovog izuzetnog arhiva - istakao je mitropolit Amfilohije i dodao:

- Arhiv pamti šta se sve događalo u istoriji, svetle i tamne strane ljudskog života, pojedinaca i ustanova. Predstavljanje arhiva javnosti osvetliće mnoge skrivene stranice života Crkve, odnosa Crkve i države, naročito u vreme okupacije i komunističkog totalitarizma do savremenih zbivanja.