Putovanje do kraja sveta

Karlove Vari – Festivalom je već prostrujala prijatna vest – hrvatsko-srpskom koproducentskom filmu „Nije kraj” Vinka Brešana, kojem je na zvaničnoj projekciji češka publika tako zdušno aplaudirala, pripala je nagrada međunarodnog žirija kritike Fipresci, za najbolji film u glavnom takmičarskom programu. Šta će i kako odlučiti oficijelni žiri na čelu sa francuskom producentkinjom Klodi Osar biće poznato sutra uveče tokom ceremonije dodele nagrada i zatvaranja festivala.

U svakom slučaju, Brešanovom filmu nije nimalo lako u ovogodišnjem zvaničnom programu jer su, za razliku od nekoliko prethodnih festivalskih izdanja, odabrani filmovi veoma jaki. Prednjači novi film nemačkog reditelja Andreasa Drezena – „Viski sa votkom”, kao dovitljiva a veoma složena komedija o nesrećnim, usamljeničkim životima. Uvek drugačiji, svež i nov, Drezen se ovog puta opredelio za stvaranje filma u filmu, ispričavši zanimljivu priču o glumcima i reditelju, producentu i kompletnoj filmskoj ekipi koji danima na obali Baltika snimaju film epohe, kostimiranu dramu o ljubavnom trouglu. Fokusirajući se na lik posrnule, i u alkohol ogrezle filmske zvezde i velikog zavodnika Ota, Drezen otvara mnoga važna životna pitanja kao što su starenje, usamljenost, samoispitivanje i samodestrukcija. To čini sa puno šarma i vedrog duha, dosledno prateći izvrsni scenario koji potpisuje Volfgang Kolhase.

Prijatno iznenađenje priredio je i italijanski film „Sloboda – Za sve je kriv Juda” Davide Ferarija, muzička zatvorska komedija o delikatnosti definisanja pojma slobode i otvaranju biblijskih tema. U jedan italijanski zatvor pristiže mlada pozorišna rediteljka, inače Beograđanka Irena, u izvrsnom tumačenju poljske glumice Kasije Smutnjak, koja je angažovana da sa zatvorenicima, u okviru programa njihove socijalizacije i rehabilitacije, pripremi uskršnju predstavu. Njenu mladost i energiju, njenu želju za stvaranjem moderne i alternativne predstave, zatvorenici sjajno prihvataju. Spremni su čak da izvedu i svaku plesnu koreografiju i prihvate svaku ulogu, osim uloge Jude. Tu nastaju svi problemi i iz toga se rađa i iznenađujući kraj ovog filma u kojem sve uloge robijaša igraju zaista oni sami. Ferario je sa njima dugo radio kao volonter u programima rehabilitacije.

Slovački film „Pokoj duši” Vladimira Balka, o prijateljstvu i izdaji prijateljstva, osvaja svojom uverljivošću i dokumentarnošću, dok u predele fantazije i psihologizacije vodi američki film „Hladne duše” Sofi Bartes, u kojem glumac Pol Đamati igra samog sebe u procesu osvajanja lika ujka Vanje u istoimenom Čehovljevom komadu.

Meksički film „Crna ovca” Umberta Oskariza svedoči o energičnosti mlađe generacije filmskih autora ove zemlje, kroz priču o nadi i buntovništvu, dok „Nisam tvoj prijatelj”, novi film autora „Taksidermije” Đerđa Palfija, istražuje mračnu stranu ljudskih odnosa.

Među bolje filmove spada i poljski „Svinje”, znanog reditelja Roberta Glinskog, koji nudi detaljan portret skrivenih problema savremene Poljske. Dečija prostitucija, surovost kapitalizma koji je u ovu zemlju stigao pre dvadeset godina zajedno sa demokratijom, postavljanje novih granica, ali ne onih u političkom, državnom ili ekonomskom smislu, već u smislu morala, pitanja su koja ovim filmom postavlja Glinski.

Takmičarski program i ove godine je predstavio jedan južnokorejski film. Ovog puta reč je o poetskom delu „Himalaji, gde vetar stanuje” Džeona So Ila, sa sjajnim Čoi Min Sikom (pamtimo ga po ulogama u Čan Vuk Parkovim filmovima „Old boj” i „Simpatija za gospođu Osvetu”) u glavnoj ulozi. Kroz neobično putovanje do krova sveta, autor filma kazuje mnogo toga o ljudskoj izolaciji, robovanju gradovima bez duše, koristeći se dugim kadrovima i izbegavajući bilo kakve muzičke tonove.