Identifikacija žrtava tek predstoji

Od našeg stalnog dopisnika

ŠKOFJA LOKA, 8. oktobra – Počinje arheološko iskopavanje dve tajne grobnice žrtava posleratnih likvidacija u Lovrenačkoj jami, obelodanio je Janez Pintar, nadležan za taj posao na području Škofje Loke. Iskopavanje posmrtnih ostataka žrtava trebalo bi da traje tri dana, sredstva su obezbeđena, a sve zahvaljujući pregalaštvu komisije za ispitivanja i uređenje grobnica.

U navedene jame su pripadnici partizanske bezbednosno-obaveštajne službe, Ozne, bacili ostatke zarobljenih domobrana, ustaša, četnika, nemačkih vojnika, civila u zbegu, svih koji su potkraj rata zarobljeni u slovenačkim šumama ili su ih saveznici "isporučili partizanima" iz sabirnih centara u Austriji. Kako "Politika" saznaje, stručnjaci očekuju da će na dve pomenute lokacije iskopati ostatke, između ostalih, i oko 50 domobrana i Nemaca.

Na nađenim kosturima, kao što je već učinjeno sa kostima izvađenim lane iz Bodoveljske jame, obaviće se analiza DNK i uz pomoć rodbine identifikovati žrtve. Grobnice su udaljene jedna od druge svega 10 metara.

Predstavnici komisije tvrde da analizom DNK, "antropološke strukture skeleta", istragom i uz svedočenja rodbine mogu da utvrde "nacionalno poreklo" ubijenih. Posmrtni ostaci čiji identitet bude utvrđen biće predati bližnjima ili će biti ponovo sahranjeni u kosturnici koja uskoro treba da bude izgrađena, jer do sada iskopane kosti već više od godinu dana čekaju dalju sudbinu, "na privremenoj lokaciji" – u praznoj mrtvačnici u Škofjoj Loki.

Otkrivanjem novih grobnica komisija za ispitivanje i uređenje grobnica neće završiti posao, jer u blizini ima još više od 20 već lociranih grobnih mesta. Nadležni kažu da su svesni činjenice da posao tek predstoji, jer mnogo grobnica još treba locirati, a neke su u međuvremenu čak i – ispražnjene. Tako je slovenačka televizija protekle sedmice objavila vest da je u jednoj velikoj grobnici pronađena zakopana srna, dok je sve ostalo nestalo.

Pintar tvrdi da su se likvidacije dešavale i na Loškoj tvrđavi, gde je odmah po okončanju Drugog svetskog rata bio sabirni centar kroz koji je prošlo na hiljade ljudi. U okolini Škofje Loke traje i iskopavanje žrtava iz novopronađene grobnice u koju su tela bila premeštena iz prvobitne jame. Prema navodima stručnjaka, žrtve pronađene u ovoj grobnici bile su pogubljene 1945. godine i sahranjene neposredno uz obližnji izvor.

Ujedno se vrše iskopavanja i na drugom kraju Slovenije – okončan je posao u jami kod Konfina u okolini Kočevskog roga. Iz te grobnice je izvađeno 88 tela, a očekuje se da ih ima još oko dvesta. Stručnjaci koji rade na ovoj lokaciji smatraju da je tu reč o ostacima likvidiranih ranjenika, invalida i bolesnika koji su juna 1945. godine dovedeni iz centralnih zatvora Ozne i ubijeni u blizini Bezdana.

Identifikaciju do sada pronađenih posmrtnih ostataka olakšava sačuvani spisak zatvora Ozne u Ljubljani. Prve analize otkrile su da su u pitanju muškarci od kojih je polovina bila mlađa od 25 godina, a komisija koja vodi radove tvrdi da je među ubijenima najviše Slovenaca.