Oživljavanje jezika kojim je govorio Isus Hrist

Aramejski jezik, jezik kojim je pre 20 vekova govorio Isus Hrist ponovo oživljava, i to zahvaljujući ambicioznom projektu u školama u dva mala, većinom hrišćanska sela u Svetoj zemlji.

U palestinskom selu Beit Đala, nedaleko od Vitlejema, starije generacije govornika aramejskog jezika podučavaju mlađe, a u izraelskom selu Điš oko 80 đaka uči drevni jezik u osnovnoj školi.

Malu pomoć imaju od jednog švedskog TV kanala na aramejskom, s obzirom da u ovoj zemlji živi mala zajednica koja je emigrirala sa Bliskog istoka i uspela da sačuva jezik.

„Želimo da govorimo jezikom kojim je govorio Isus Hrist”, kaže Karla Hadad (10) iz škole u Đišu i dodaje da na časovima uče slova, reči, čak i izgovaraju molitve na tom jeziku.

Dijalekat koji đaci u ovim selima uče je sirijski. To je dijalekat kojim su govorili njihovi preci i sličan je galilejskom dijalektu kojim je, prema rečima Stivena Fasberga, profesora i stručnjaka za aramejski na Univerzitetu u Jerusalimu, govorio Isus.

Direktor seoske škole u Đišu Rem Katieb Zuabi priča da ideja o ponovnom učenju aramejskog nije odmah bila prihvaćena.

„Najviše su se protivili seljani islamske veroispovesti, jer su smatrali da je to pokušaj da se njihova deca preobrate u hrišćanstvo. Hrišćani su to opovrgavali, ali bezuspešno. Na kraju im je jedan lokalni sveštenik, koji je, inače, musliman, objasnio da je reč o kolektivnom nasleđu i podučavanju dece svojim korenima. Tako je ova škola postala jedina javna škola u kojoj se već pet godina uči aramejski”, zaključuje Zuabi.

Školu u mestu Beit Đala vode sveštenici Sirijske pravoslavne crkve, a za pet godina, koliko već postoji, završilo ju je oko 320 učenika. Sirijska pravoslavna crkva, inače, potiče od Antiohijske pravoslavne crkve (osnovali su je, prema predanju, apostoli Petar i Pavle oko 37. godine nove ere u turskom gradu Antiohiji) koja od 451. godine ima status patrijaršije.

Aramejski jezik pripada grupi semitskih jezika i njime su govorili Aramejci, narodi koji su naseljavali teritorije današnjeg Iraka, Sirije, Irana i neke delove Turske. Najstariji pisani dokumenti na ovom jeziku potiču iz 10. veka pre nove ere i to su uglavnom diplomatski dokumenti koje su razmenjivali vladari aramejskih država-gradova.

Pod najezdom arapskog jezika u 7. veku nove ere bio je istisnut iz svakodnevne upotrebe, ali nije iščezao. Zadržan je u istočnim hrišćanskim crkvenim krugovima i upotrebljavan u bogosluženjima.