HIV – delo prirode ili laboratorije

Dugo je zbunjenim naučnicima trebalo da usaglase mišljenja i dokaze o poreklu virusa HIV i zauzmu stav da je na čoveka prešao sa primata. Dok je nauka tražila objašnjenje o nastanku, putevima prenošenja i načinima lečenja, gotovo istom brzinom kao i sam virus širile su se i teorije zavere o njemu. Prema jednoj od najzastupljenijih, izazivač side stvoren je u laboratoriji kao biološko oružje za uništenje crne rase i homoseksualaca, a prema drugoj, iza pojave HIV-a stoje finansijski interesi farmaceutske industrije koja ga je napravila da bi zarađivala na lekovima za obolele.

Među onima koji sumnjaju u ono o čemu je nauka danas saglasna – da je HIV nastao u Africi mutacijom virusa SIV koji napada imuni sistem majmuna – jeste i Jakob Segal, bivši profesor biologije sa Univerziteta „Humbolt” u Nemačkoj. On je tvrdio da je HIV napravljen u američkoj vojnoj laboratoriji spajanjem dva druga virusa. Testiran je, prema istoj teoriji, na američkim zatvorenicima, u zamenu za skraćenje kazne, posredstvom kojih se i proširio na ostatak populacije.

Pojedini naučnici smatrali su da je pojava side u Africi direktna posledica programa Svetske zdravstvene organizacije na iskorenjivanju velikih boginja, sprovedenog sedamdesetih godina 20. veka. Vakcina protiv te bolesti, prema ovim mišljenjima, probudila je uspavani HIV virus među crnačkom populacijom.

Još jedna teorija povezana je sa vakcinacijom i tvrdi da je virus putem oralne vakcine protiv dečije paralize, prenet sa majmuna zaraženih virusom SIV. Međutim, jedna analiza potvrdila je da bubrežne ćelije majmuna, korišćene za izradu vakcine, ne mogu biti inficirane SIV-om što bi značilo da ta vakcina nije mogla biti uzrok nastanka HIV-a.

Američki stručnjak za primate Džim Mur lansirao je teoriju koja kao uzročnike virusa kombinuje zaraženo meso majmuna i nesterilizovane igle. U prvim decenijama 20. veka, u vreme kada je Afrika bila kolonizovana, dobar deo stanovništva bio je angažovan u radnim logorima sa lošom higijenom, oskudnom ishranom i velikim fizičkim zahtevima, što je iscrpljivalo organizam radnika i urušavalo njihovo zdravlje. To je, prema tvrdnjama ovog naučnika, bilo dovoljno da virus koji napada imuni sistem pređe sa šimpanzi na čoveka i da mutira. Mogućnosti za širenje ova teorija vidi u upotrebi nesterilizovanih igala i u korišćenju usluga prostitutki u tim radničkim logorima.

U prilog tvrdnji da je CIA napravila virus da bi istrebila crnce i homoseksualce navodi se da među novozaraženima u SAD ima nesrazmerno više Afroamerikanaca, čak 45 odsto, iako oni čine tek 13 odsto američke populacije.

A. M.

-----------------------------------------------------------

Slučaj Medžika Džonsona

Otkriće HIV virusa kod jednog od najpopularnijih igrača, u to vreme (1991), NBA lige Medžika Džonsona bilo je kasnije povod za nastanak brojnih spekulacija. Mnogi su skloni da veruju da lek postoji, ali da je dostupan samo odabranim kao što je legendarni košarkaš. Međutim, druga struja tvrdi da Džonson nije ni bio zaražen, temeljeći to uverenje na njegovom dobrom zdravstvenom stanju i decenijama posle otkrića virusa.