Nova bitka za Lenjingrad

Ruska nezavisna tv stanica „Dozd“ izavala je burnu polemiku u javnosti, ali i reakciju državnog tužilaštva oko ankete te tv stanice, gde je postavljeno pitanje: je li trebalo u Drugom svetskom ratu po svaku cenu braniti Lenjigrad, ili ga je trebalo predati Nemcima i tako možda spasiti živote milion ljudi?

Deo ruske javnosti tu je anketu proglasio „svetogrđem“, dok je portparol ruskog predsednika Putina, Dmitrij Peskov izjavio „da se ne može reći da je anketa nelegalna, ali da su njom pređene crvene linije“.

Anketa ruske nezavisne tv stanice pojavila se baš na 70. godišnjicu sovjetskog probijanja nemačke blokade Lenjingrada, iako su se borbe između Crvene armije i snaga Vermahta u širem području Lenjingrada nastavile sve do avgusta 1944. godine.

U okviru plana „Barbarosa“ trupe Vermahta, nemačka grupa armija Sever pod komandom feldmaršala Leba, sastavljena od 16, 18. Armije i 4. oklopne grupe, zaustavljena je sredinom jula 1941 od snaga Crvene armije na reci Lugi, dok su oružane snage Finske, koje su nadirale zajedno sa Nemcima, zaustavljene na liniji Tajpale-Viborg. Kopnenim snagama Crvene armije pomagale su i jedinice Baltičke flote, sa ratnim brodovima i mornaričkom pešadijom.

I pored svih napora Crvene armije usled snažnih nemačkih napada Lenjingrad je početkom septembra 1941. godine praktično bio totalno opkoljen grad. Jedina kopnena veza s ostatkom zemlje bila je preko zaleđenog Ladoškog jezera preko kojeg se odvijalo snabdevanje boraca i stanovništva u gradu.

Upravo zbog nedostatka hrane i niskih temperatura stanovnici su masovno umirali, iako je naređena evakuacija civila iz grada, pre svega žena i dece. Inače, na podizanju bunkera, odbrambenih nasipa i protivtenkovskih prepreka dnevno je bilo angažovano i do 500.000 ljudi.

I pored stalne nemačke artiljerijske vatre po gradu i bombardovanja iz vazduha, branioci Lenjingrada uspeli su da podignu 4000 bunkera, 24.000 prepreka od armiranog betona, 626 km rovova, 35 km barikada, 17.000 skloništa. Nemci su srušili i uništili više od 3000 stambenih zgrada, 7000 teško oštetili. Rad je obustavilo 840 preduzeća u gradu, u opkoljenom gradu našlo se oko tri miliona ljudi, od iscrpljenosti i gladi umrlo je njih 620.000.

Lenjigrad je pod nemačkom opsadom bio i borio se punih 900 dana. Lenjigrad je jedini grad u Drugom svetskom ratu, koji se tako dugo borio na prvoj liniji fronta u potpunom okruženju i nije pao u ruke Nemcima.

I pored direktne Hitlerove naredbe da Vermaht uđe u grad, nemačkim vojnicima to nije uspelo. Pod Lenjigradom Vermaht je izgubio oko 200.000 vojnika. Zbog hrabre odbrane Lenjigrad je proglašen gradom herojem.

Nemci su tokom napada na SSSR po svaku cenu nastojali da zauzmu Moskvu,Staljingrad i Lenjingrad. Za Hitlera su to bila tri grada-simbola, značajni ne samo strateški, već upravo i psihološki kao simboli.

Sovjeti su sva tri grada uporno branili i odbranili,time su slomili tempo nastupanja Vermahta i naneli mu nenadoknadive gubitke. U bitkama za Smolensk Nemci su izgubili 32.000 vojnika, kod Odese 160.000 vojnika, kod Sevastopolja 300.000 vojnika.

Veliki gradovi bili su žarište i uporišta otpora u velikom otadžbinskom ratu koji je vodio Sovjetski Savez. Da je predat Lenjingrad, pala bi i Moskva, jer bi se nemačke divizije iz grupe armija Sever samo prebacile južnije i spojile sa grupom nemačkih armija koje su nadirale ka Moskvi.

Da je pao Staljingrad Vermaht bi zauzeo naftonosna polja na Kavkazu i širem području okolo. Crvena armija bi ostala bez nafte.

Sve to, verovatno, dobro znaju i oni koji su pravili anketu: je li trebalo Nemcima mirno i bez borbe predati Lenjingrad? Drugim rečima, pokoriti se trenutno jačem gospodaru. Je li to glas nekih novih mogućih ruskih kvislinga? Ispitivanje terena za mogućnost revizije istorije?

Pa onda za neku novu ružičastu revoluciju? U Rusiji? Jer, ako dovedete u pitanje veliki otadžbinski rat, doveli ste u pitanje i postojanje Rusije u sadašnjim granicama.