U tem Somboru kuća na roglju

Među 15 objekata u Srbiji koji su nedavnom odlukom republičke vlade dobili status spomenika kulture našla se i zgrada Zavoda za zaštitu zdravlja u Somboru, poznata i kao Higijenski zavod.
Tako je Sombor, grad zelenila i cveća, ali i lepih fasada, pored nadaleko poznate pesme "U tem Somboru" dobio i spomenik kulture koji se nalazi u Vojvođanskoj ulici 47. Reč je o kući u društvenoj svojini koja se zaista odlikuje izgledom vrednim čuvanja za buduća pokolenja.
Kuća na roglju (ćošku) sagrađena je davne 1906. godine da bi se u nju smestilo Bačko poljoprivredno udruženje, osnovano 1871. godine.

Adaptacije je obavljena 1953. godine i tu se uselio Higijenski zavod, danas Zavod za zaštitu zdravlja Sombor. I kasnije je bilo prepravki, ali su one bile manjeg obima i uglavnom su rađene u enterijeru.

Ovo somborsko staro zdanje nastalo je po projektu Šandora Hercoga, dok su radove izvodili Anđal Janoš i Bernhard Karolj. Zgrada je ugaoni spratni objekat sa glavnom fasadom prema Vojvođanskoj ulici i drugim krilom koje se smestilo u Ulicu Đure Jakšića.

Arhitektonski, primećuju se istoricistički i secesijski uticaji u dekoraciji. Posebno je bogata glavna fasada sa ulazom u prizemlju, ovalnim balkonom na spratu neposredno iznad ulaza i naglašenim ugaonim rizalitima. Do Drugog svetskog rata u prizemlju na mestu sadašnjih prozora bili su izlozi sa roloima. Bočna fasada okrenuta ka Ulici Đure Jakšića ima svedenu geometrijsku dekoraciju secesijskog stila. Dvorišne fasade su jednostavne, a svi prozori na spratu na bočnom krilu povezani su spoljnjom galerijom.

Zgrada Higijenskog zavoda postala je spomenik kulture jer predstavlja primer reprezentativne arhitekture s početka 20. veka. Inače, sam projektant kao i izvođači radova na ovom zdanju ostavili su dubok trag u arhitekturi Sombora. Ova zgrada, zajedno sa zgradom Opšte bolnice i Kasarne, predstavlja značajan reper i daje poseban pečat izgledu Vojvođanske ulice. Smatra se da u istoriji arhitekture i gradogradnje Vojvodine na prelazu iz 19. u 20. vek ovo zdanje sa ostalima u ulici čini celinu koja pripada najboljim primerima tadašnjeg načina gradnje.