BDP naših zaostajanja

Šta se dešava sa srpskim BDP-om u poslednjih nekoliko godina? U 2009. dostigao je 40 milijardi američkih dolara, tri godine kasnije, 2012, smanjen je na 38 milijardi, sledeće godine porastao je za nešto više od dva odsto, da bi 2014. bio smanjen za otprilike isti procenat. Godine 2015. porastao je za nepunih jedan odsto, dok se za 2016. predviđa rast od 2,5 procenata.

Posmatrajući ceo period od sedam godina, kumulirani rast BDP Srbije je negativan, a ako bi sledeće tri godine rastao po stopi od tri do pet odsto, kako se najavljuje, kumulirani rast za deset godina ne bi prelazio 10-15 procenata.

Istovremeno treba imati u vidu da je BDP po stanovniku u Srbiji u odnosu na svetski prosek 2009. godine (100) dostizao 62, da bi već 2012. indeks bio smanjen na 57.

Prema podacima iz knjige Iva Vinskog „Društveni proizvod svijeta”, iz 1976. godine, BDP Jugoslavije (i Srbije) od 1950. do 1960. porastao je za oko 100 odsto, a gotovo isti rast zabeležen je i u periodu 1960–1970. Međutim, indeks BDP po glavi stanovnika 1950. godine bio je 64 u odnosu na tadašnji svetski prosek (100), što znači da je Jugoslavija, odnosno Srbija, pre 66 godina bila nešto bliže svetskom proseku nego sada. Međutim, već 1960. godine ovaj indeks je porastao na 86 od svetskog proseka, a 1970 iznosio je 109, što znači da je Jugoslavija (Srbija) tada bila u krugu srednjerazvijenih zemalja sveta.

Prognozirani rast od 2,5 odsto u 2016. godini, kako od zvaničnika Srbije, tako i od predstavnika MMF-a i Svetske banke, ocenjuje se kao izvanredan uspeh. Ali ako bi taj rast bio nastavljen i sledećih nekoliko godina, uskoro bi pomenuti indeks BDP-a po stanovniku u odnosu na svetski prosek pao ispod 50, što znači da bi posle 75 godina bili niže na svetskoj lestvici u odnosu na svetski prosek 1950! Godišnji rast od pet odsto doveo bi nas na svetski prosek za 24 godine, a treba napomenuti da bi nam rast BDP-a po godišnjoj stopi od četiri procenta omogućio da za 48 godina budemo na nivou od 30 odsto sadašnjeg razvoja Norveške, 60 odsto sadašnjeg razvoja SAD, kao i 75 odsto sadašnje razvijenosti Nemačke. S druge strane, pri privrednom rastu od pet odsto, posle 24 godine bili bismo na nivou od 33 odsto sadašnjeg nivoa BDP SAD i oko 40 odsto Nemačke.

Dipl. ekonomista