Pet i po vekova Batočine

Reč je o jednoj od najstarijih varošica u Srbiji i na ušću je lepeničke doline u velikomoravsku. Zbog značaja i putne raskrsnice osnovana je još daleke 1476. godine, po Evliji Čelebiji iz 1660. godine. Sinan-paša je 1595. proglasio palankom, Sulejman Prvi Veličanstveni blagosiljao, a 1872. kralj Milan proglasio za varoš. Godine 1904. podeljena je na dve opštine: Varoš Batočina i Selo Batočina. Batočina je već u aprilu 1804, kao četvrto mesto oslobođena od Turaka, a među prvim mestima u Karađorđevo doba dobila je Poštu.

U brojnim putopisima tokom vekova se pominje kao putno svratište, kasnije i trgovinski centar – sve do Nušićevog „Puta oko sveta”, zbog čuvenih vašara. Ozbiljnijih monografija, međutim, nije bilo sve do 1976. godine, kada je naš poznati istoričar Jeremija D. Mitrović objavio studiju „Batočina i okolina u prošlosti”. Mitrović je poreklom iz susednog Brzana i, na nesreću, četnici su u njegovoj rodnoj kući ubili narodnog heroja Branka Paraća, te je odlukom lokalnih vlasti ova lepa hronika završila u bunkeru batočinskog SUP-a! Zanimljivo je da su pisci hronika, na primer Rače, Lapova i drugih okolnih opština, podosta stranica posvetili zbog istorijskog značaja baš Batočini.

Mladi Batočinac, profesor istorije (još bez zaposlenja, iako su sve doskora mnogo puta čak i kadrovske kombinacije postavljale u kulturi stranačke lidere sasvim drugih kvalifikacija...), Marko Stanojević za Dan opštine, podržan od izdavača, Narodne biblioteke „Vuk Karadžić” u Batočini, objavio je hroniku „Batočina između dva svetska rata”. Mladi istoričar je studiozno i uz korišćenje arhivskih fondova, od arhiva Jugoslavije, Kraljevine Srbije, Šumadije do regionalnih fondova, udruženja, studija i publikacija, štampe, predstavio dve decenije koje i te kako karakterišu ubrzani razvoj ove varošice. Podsetio je tako i današnje Batočince da prevladaju nemale teškoće u koje je Batočina (dobrim delom i zbog nebatočinaca koji su njom rukovodili) zapala. Danas, sa propalom privredom, zaostajanjem u razvoju i nezaposlenošću ima status nerazvijene opštine! Objavljivanjem ove potrebne i lepe studije kao da najavljuje lepše dane za Batočinu i čitavu njenu opštinu.

Dr Miodrag D. Ignjatović, književnik, Beograd