Mere zaštite građevinskih radnika

Tehnologija ide napred i potrebno je primeniti sva nova tehnološka iskustva. Mi, stariji inženjeri i arhitekte, svesni smo da mladi inženjeri ne mogu da imaju iskustva koja smo mi sticali gradeći najteže inženjerske objekte u prednapregnutom betonu, velike fabrike, hidrocentrale, vodozahvate, velike sportske hale, VMA i druge bolnice, stambena naselja sa po 1.000 stanova, ali je potrebno bar da koriste naša iskustva, što se naročito odnosi na nosioce vlasti iz oblasti građevinarstva.

Najvažnije je da svako gradilište u okviru elaborata o dinamičkom napredovanju radova i rokovima izgradnje (dijagram „gantogram” ili „mrežni plan”) poseduje elaborat zaštite na radu. Bez takvog elaborata nije bilo moguće dobiti dozvolu za građenje, a građevinska inspekcija je zatvarala gradilište koje nije imalo ovaj elaborat.

U okviru preduzeća postojala je služba zaštite na radu, sa rukovodiocem, koji je morao da bude inženjer građevinske struke ili inženjer zaštite na radu, a u službi je imao još jednog inženjera, jednog tehničara i inženjera ili tehničara elektro-struke. Služba je prethodno pregledala i odobravala elaborat zaštite na radu i nenajavljena, jedanput mesečno, obilazila gradilište i pismeno izveštavala tehničkog direktora i samo gradilište. Nijedna fasadna ili druga skela nije mogla da se upotrebljava pre zapisnika komisije službe zaštite na radu o puštanju skele u rad. Jedan od posebnih zahteva bio je da skela bude uzemljena, uz zapisnik o merenju uzemljenja i podacima koji pokazuju zadovoljavajući otpor uzemljenja. Sastavni deo elaborata bili su crteži svih podgrada iskopa sa statičkim proračunima, nezavisno od obaveznog projekta „zaštite temeljne jame”.

Potrebno je doneti propise o obaveznoj izradi elaborata zaštite na radu, postavljanja unutarnje, stručne kontrole od strane izvođača, uz neizdavanje dozvole bez ovoga elaborata i obilazak inspekcije i zatvaranja gradilišta u slučajevima kada gradilište nema pomenuti dokument.

Bez primene ovih mera, koje su bile normalne u vreme pre sankcija i uništavanja odgovornih građevinskih preduzeća, a osnivanja kvazigrađevinskih preduzeća i nestručnog rukovođenja građevinarstvom. Bez pomenutih mera radnici na gradilištima neće biti zaštićeni.

Zdravko Zdravković,
dipl. inž. arh.