Medicinske zagonetke

Malaksalost, umor, slabost u nogama, bili su početni znaci bolesti koja je pre nekoliko godina presekla uspešnu karijeru jednog beogradskog hirurga u punoj životnoj i profesionalnoj snazi.

Od trenutka pojave prvih simptoma, njegovo stanje se ubrzano pogoršavalo, a opšta klinička slika dramatično menjala. Ceo sistem funkcionisanja organizma kao da je propadao, da bi pacijent u jednoj fazi postao gotovo nepokretan.

Danas je njegovo stanje stabilizovano na tački koja samo donekle omogućava normalan život, hoda uz pomoć štapa, trpeći povremeno jake bolove, na posao se vratio, ali ne i u operacionu salu. Situaciju tešku samu po sebi dodatno otežava okolnost da ni on ni njegove kolege ne uspevaju da odgonetnu šta mu se zapravo dogodilo.

U dijagnostičkim lutanjima bili su obuhvaćeni svi mogući potencijalni uzročnici, od virusnog ili malignog oboljenja do skleroze multipleks, ali precizna dijagnoza nikad nije postavljena.

Zagonetni medicinski slučajevi ostaju, nažalost, neminovnost zdravstvene struke modernog doba, nezavisno od stepena tehnoloških dostignuća i usavršenosti dijagnostičkih postupaka.

U Velikoj Britaniji, prema podacima koje je nedavno objavio londonski „Gardijan”, čak 15 do 30 odsto bolesničkih kartona u osnovnoj zdravstvenoj zaštiti vode se pod oznakom MUPS, što je skraćenica od engleske kovanice „medicinski neobjašnjeni fizički simptomi”.

Uz nekoliko upečatljivih primera, list navodi slučaj 58-godišnje pacijentkinje, bivše medicinske sestre, koja od pre četiri godine, i lakše saobraćajne nesreće, ima velike teškoće sa disanjem i oseća nepodnošljivu mučninu, čim malo sagne glavu. Pokušavajući da odgonetne svoju bolest počela je da obilazi specijaliste. Bila je kod interniste, neurologa, ortopeda, fizijatra, homeopate, podvrgla se svim laboratorijskim ispitivanjima i svim snimanjima (rendgen, skener, magnetna rezonanca), ali su svi nalazi bili uredni i niko nije mogao da utvrdi šta je uzrok poremećaja zbog kojeg je morala i posao da napusti. Potpuno obeshrabrena, nesrećna žena je odustala od daljih ispitivanja, a sebi olakšava život stalnim nošenjem medicinske kragne.

Lekari su na muci kad su u pitanju ovakvi slučajevi jer su oni, često, slični psihosomatskim poremećajima. U zvanično prihvaćenoj stručnoj terminologiji, MUPS se međutim odnosi na kliničku situaciju gde uzrok simptoma naprosto ne može da se utvrdi.

Zbunjujući medicinski slučajevi su istovremeno i izazov savremenoj nauci. U Sjedinjenim Državama upravo je pokrenut pilot projekat kliničkog istraživanja nedijagnostikovanih bolesti. Noseću ulogu u ovom poslu na kojem će biti angažovane desetine specijalista imaće Klinički centar Nacionalnog instituta za zdravlje u Betezdi, a u saradnji sa više referentnih ustanova. Kako je objavljeno na sajtu Nacionalnog instituta, očekuje se da prvi pacijenti budu primljeni početkom jula. Planira se da svake godine na ispitivanje bude primljeno od pedeset do sto bolesnika, a o njihovom izboru odlučivaće poseban konzilijum koji će činiti sam vrh američkih specijalista raznih medicinskih grana – onkologije, imunologije, dermatologije, genetike, patologije, interne medicine, pedijatrije... Svi oni biće angažovani na rešavanju medicinskih zagonetki s ciljem ne samo da pomognu obolelim ljudima, već i da istovremeno unaprede znanja o retkim i nedovoljno ispitanim bolestima.