Porez kod donacija

Pored poklona u klasičnom smislu, na koji se plaća porez prilikom prenosa prava svojine sa poklonodavca na poklonoprimca, uz određena oslobođenja, postoji još jedna vrsta poklona koja izaziva nedoumice, a to je donacija.
Prema Zakonu o donacijama i humanitarnoj pomoći, primalac donacije i pomoći oslobođen je plaćanja carine, drugih uvoznih dažbina i taksi koje se plaćaju prilikom uvoza robe koja je predmet donacije i humanitarne pomoći. Regulisano je i da se ne plaćaju akciza i porez na promet u skladu sa odredbama poreskih propisa, međutim, nije uređeno pitanje poreza, odnosno oslobođenja kod donacije imovinskih prava. Predmet donacije i humanitarne pomoći mogu biti i imovinska prava gde spada i pravo svojine na nepokretnostima.

Donacije i humanitarnu pomoć mogu da primaju državni organi, jedinice lokalne samouprave, javna preduzeća, javne ustanove, druge organizacije i zajednice koje ne ostvaruju dobit, kao i domaće i strane humanitarne organizacije. Nove izmene poreskih propisa uvele su oslobođenje od plaćanja poreza na poklon kod donacija iz inostranstva po međunarodnom ugovoru. Radi se o donaciji, odnosno poklonu novca, stvari ili prava po međunarodnom ugovoru koji zaključi Republika Srbija.

Takođe, porez na poklon se ne plaća na imovinu primljenu od Republike Srbije, autonomne pokrajine, odnosno jedinice lokalne samouprave. Pojam stvari imovine u smislu ovih odredbi nije bliže određen, pa može da se tumači da tu spadaju i, na primer, montažne kuće, a takođe i stambeni i poslovni objekti i druge nepokretnosti. Međutim, kada su u pitanju pokloni od privatnih donatora, kao na primer montažne kuće ili druge nepokretnosti radi obezbeđivanja lica koja su ostala bez krova nad glavom usled elementarnih nepogoda, zakonodavac bi trebalo da propiše mogućnost oslobođenja od plaćanja ovog poreza. Ako se uzme u obzir da je poreski obveznik poklonoprimac (primalac donacije), onda bi ovaj porez opteretio osobu koja upravo i prima donaciju ili humanitarnu pomoć jer joj je neophodna, a ukoliko taj porez u praksi plati donator, onda je ovaj porez dodatno nepotrebno opterećenje same donacije.