Da li LED osvetljenje zagađuje planetu

Ulična i spoljna rasveta na Starom kontinentu, ali i širom naše planete, prolazi kroz „tihu revoluciju” – LED diode sve češće zamenjuju klasične sijalice. Iako je godinama smatrano da je novo osvetljenje daleko bolje od onog klasičnog, najnovija naučna istraživanja na osnovu satelitskog posmatranja to demantuju. Stručnjaci su sada zabrinuti što LED diode obezbeđuju takozvano široko belo svetlo, koje može da ima nepovoljan uticaj na ekosisteme, uključujući ljude i životinje, prenose svetske agencije.

Zahvaljujući vrhunskoj tehnologiji i brojnim satelitima u orbiti Zemlje, u opservatorije stižu fotografije svemira, ali i naše planete. Većina ovih fotografija nije pogodna za precizno utvrđivanje LED osvetljenja. Međutim, koristeći posebne tehnike u obradi podataka eksperti su uspeli da prate širenje LED dioda u odnosu na natrijumova svetla i druge tehnologije između 2012–2013. i 2014–2020. godine širom Evrope. Podaci pokazuju da se LED osvetljenje drastično širi u mnogim zemljama.

Naučnici čiji su radovi objavljeni u časopisu „Sajens advansiz”, utvrdili su da se u poslednjoj deceniji osvetljenost planete povećavala, i po količini i po jačini, za oko dva odsto godišnje.

„Zagađenje veštačkom svetlošću događalo se gotovo svuda na Zemlji”, upozorio je vođa istraživačkog tima Kristofer Kiba iz Instituta za geofizičko istraživanje u Potsdamu u Nemačkoj.

Budući da LED sijalice proizvode istu količinu svetlosti s mnogo manje električne energije, stručnjaci su mislili da će se troškovi za javnu rasvetu u gradovima smanjiti. Ali naučnici su zaključili da se ušteđen novac ulagao u postavljanje većeg broja spoljnih rasvetnih tela. Rezultat najnovijeg istraživanja, međutim, pokazao je da su uštede zahvaljujući toj novoj tehnologiji mnogo niže od očekivanih.

Ova studija je među prvima koje iz svemira ispituju efekte prelaza na LED sijalice, koje troše manje električne energije.

U okviru ovog istraživanja proučavaju se i potencijalni biološki uticaji, u rasponu od proizvodnje melatonina do uticaja na život insekata i slepih miševa. Osim toga, senzori koji se koriste za merenje intenziteta veštačke svetlosti iz svemira sada reaguju na pogrešne talasne dužine i smatra se da potcenjuju očitavanja kako se pojavljuje sve više LED osvetljenja.