Vek i po suda u Kovačici

Kovačica – Kraljevski sreski sud u Kovačici osnovan je 1. novembra 1872, nakon razvojačenja Banatske vojne granice, i ove godine obeležava vredan jubilej, vek i po neprekidnog rada. Bio je Kraljevski, Sreski, pa Opštinski, da bi danas pravdu delio kao odeljenje Osnovnog suda u Pančevu. Zaslugom Pavela Jonaša, nekada jednog od predsednika suda, godišnjica je obeležena izložbom istorijske građe o radu ove institucije i skupom njenih sadašnjih i bivših radnika.

Osnivanjem, nadležnost suda u Kovačici, u drugoj polovini 18. veka, obuhvatala je naselja Kovačica, Baranda, Crepaja, Debeljača, Jarkovac, Opovo, Padina i Uzdin i za prvih osam godina rada nema sačuvanih pisanih izvora. Po Jonaševim rečima, od 1880. godine, građa je prilično dobro očuvana, a najstariji pisani trag je platni spisak na kojem su imena pet zaposlenih i to predsednika suda, jednog službenika, njegovog zamenika, dva stražara i poslužitelja.

„Prema dokumentima Istorijskog arhiva u Pančevu, jedan od prvih sudija bio je Dimitrije Stojković, koji je 1. januara 1880. imao platu 125 forinti. Zaposleni su bili i zapisničar Pavel Sič sa prihodom od 41 forinte, službenik Ferenc Tarko plaćen 25 forinti i stražari u zatvoru Mihalj Liprait i Timotije Kožokar, sa zaradom od 20 forinti. Takođe, uspeo sam da dođem do biografija i fotografija svih predsednika suda od 1945. do danas, kao i do dokumenata koji svedoče o kontinuitetu suda. O njegovom radu sačuvano je mnogo kvalitetne građe, a ovde je izbor od nekih stotinak, što dokumenata, što fotografija koje beleže važne događaje i razne manifestacije”, rekao je za „Politiku”, Pavel Jonaš.

Lokalna vlast je 1900. godine zaključila da je potrebno podići novu zgradu suda, jer se u međuvremenu uvećao broj uposlenika, a trebalo je preuzeti i gruntovnicu od Sudskog stola u Pančevu, te se pojavio manjak prostora u zgradi koja datira još iz doba ukidanja Banatske vojne granice. Dve godine su trajali dogovori sa nadležnima, da bi 1902. počela gradnja objekta koji su svojim novcem finansirali Kovačičani i meštani Padine, a velelepna zgrada suda završena je dve godine kasnije. Takođe, u sklopu suda opstala je i spratna zgrada zatvora, u funkciji sve do pedesetih godina prošlog veka. Danas ona služi kao arhivska jedinica Opštine Kovačica, ali je objekat u veoma lošem stanju, prokišnjava, što po Jonaševim rečima, nije dobro za arhivsku građu.

Teritorijalna reorganizacija sudova sprovedena je više puta u Srbiji, te Opštinski sud u Kovačici skoro trinaest godina pripada Osnovnom sudu u Pančevu i ima desetak zaposlenih.

„Materijalni i ljudski resursi odeljenja u Kovačici u proteklom periodu u potpunosti su doprineli kvalitetnom radu našeg suda. Čestitke sadašnjim, ali i bivšim kolegama i saradnicima, bez kojih naš sudijski posao ne bi bio moguć. Nama koji radimo u Osnovnom sudu u Pančevu i u ovoj sudskoj jedinici ostaje da poslujemo u najboljem interesu stanovnika Opštine Kovačica i to tako, da se u ovim izazovnim vremenima ne brukamo pred precima, niti da nas se sutra potomci stide”, kazao je Bojan Veličković, vršilac funkcije predsednika Osnovnog suda u Pančevu.