Grad srpskih kraljeva

Topola, varošica u srcu Šumadije, kolevka je dinastije Karađorđevića i centar srpske državnosti s početka 19. veka. Ovde prošlost i sadašnjost pričaju svoju priču o ustanku i njegovom vođi, kraljevima, zadužbinama i graditeljima, o manastirima i crkvama, o čuvenim vinima i vinogradarima, o tradicionalnoj hrani i gostoljubivosti.

Prema predanju, nastala je na mestu gde su se ukrstila četiri putna pravca, mestu sastajanja i sačekivanja gde je izniklo i razgranalo se veliko stablo topole, po kome je s vremenom celo naselje dobilo ime. Oplenac, brdo na čijim padinama leži varoš, ime je dobilo po krivim stablima koja su na njemu rasla, a koristila su se za oplen, deo seoskih zaprežnih kola. Plodno zemljište i umerenokontinentalna klima pogoduju poljoprivredi, pre svega vinogradarstvu. Varošica podseća na naselje iz 19. veka.

Crkva svetog Đorđa na Oplencu je objekat autentične lepote i rafiniranog izgleda. Građena je kao hram i mauzolej vladarske porodice Karađorđević u srpsko-vizantijskom stilu.

Petrova kuća, sazidana 1912. godine, danas je muzej-galerija sa tematskim postavkama vezanim za dinastiju Karađorđevića. Pored kuće kralja Petra nalaze se Kraljeva vila i vila kraljice Marije, objekti u kojima danas povremeno borave članovi porodice Karađorđević.

Karađorđev grad sagradio je u periodu od 1811. do 1813. godine Karađorđe Petrović, vođa Prvog srpskog ustanka, koji je kao prvi vladar obnovljene Srbije doneo ekonomski i kulturni razvitak Topoli. Do danas je očuvan restaurisani konak sa kulom, crkva sa zvonikom i škola u kojoj se nalazi Narodna biblioteka „Radoje Domanović”.

U konaku je stalna izložba ličnih predmeta Vožda i autentično oružje iz Prvog srpskog ustanka među kojima je i originalni Karađorđev top, poznat pod imenom „aberdar”.

Vinogradareva kuća datira iz 1911. godine. Tu je danas galerijski prostor, među čijim postavkama je i legat poznatog srpskog slikara Nikole Graovca, koji je deo života proveo u Topoli.

U podnožju planine Rudnik moguće su posete manastirima iz srednjeg veka među kojima se posebno izdvaja ženski manastir Nikolje, sagrađen 1425. godine, u kome se i danas vodi bogat duhovni život.

Nekada je svaki domaćin u ovom kraju gajio vinograd i na trpezu iznosio svoja vina. Čuvena vina, čak i šampanjac, stizala su odavde u najbolje restorane Beograda, Beča i Londona. U čast vina i grožđa u Topoli se već 50 godina (od 1958) održava privredno-turistička manifestacija Oplenačka berba, koja, zajedno sa saborom narodnog i izvornog stvaralaštva, predstavlja značajnu turističku ponudu.

U Kraljevom podrumu u Topoli poređano je 99 bačvi, svaka sa po 4.000 litara vina. Ovde se čuvaju i arhivska vina u specijalnim flašama sa kraljevskim grbom.

Smeštaj se može naći u hotelu „Oplenac” – nekada zadužbinski dom, otvoren 1934. godine, koji arhitekturom podseća na vizantijske dvorce. Tu su i domaćinstva u selima Lipovac (poznat po hrastu, starom 300 godina i slikarskoj koloniji), Ovsište (u kome je rođen rodonačelnik srpske satire Radoje Domanović), Vinča (poznato po vinogradima i vinu) i mnoga druga.

Oplenačka šuma, inače pod zaštitom države, idealno je mesto za odmor i povratak prirodi. Okolina ovog živopisnog gradića nudi svež vazduh i dobru hranu. Teren je izuzetno bogat gljivama, neki kažu i najbogatiji na svetu. Najzastupljeniji su vrganj, lisičarka, šampinjoni, rujnica, smrčak, bukovača i blagva, a pronađe se i pokoji tartuf. Od lekovitog bilja ovde uspevaju kantarion, hajdučka trava, kičica, lipa, majčina dušica, drenjina i mnoge druge. Moguće je ubiranje darova prirode i izleti u okolinu. Odavde ćete poneti originalne suvenire.