„Beogradski pobednik” Goranu Petroviću

Knjiga „Papir sa vodenim znakom” Gorana Petrovića, u izdanju „Lagune”, većinom glasova dobila je Nagradu „Beogradski pobednik”, za najbolji roman na srpskom jeziku, objavljen u 2022. godini, kako je juče u Biblioteci grada Beograda saopštio žiri. Članovi žirija prof. dr Predrag Petrović (predsednik), dr Nataša Anđelković i prof. dr Petar Pijanović, glasali su za roman Gorana Petrovića, a dr Vesna Trijić i dr Slađana Ilić svoj glas su dale romanu Emira Kusturice.

Pre tri meseca, pred 65. Međunarodni beogradski sajam knjiga, u „Laguni” su kao književni događaji godine objavljene sve knjige Gorana Petrovića, „Papir” i „Ikonostas”, kao prve dve priče, „dva toka” u romanu-delti, univerzumu alegoričnih pripovesti čija se radnja raspliće od srednjeg veka do danas. U „Papiru sa vodenim znakom”, priča o jednom događaju u renesansnoj Italiji poslužila je Goranu Petroviću da raskošno ispripovedanu povest uobliči u dalekosežnu i duhovitu metaforu o smenama života i smrti, o tajnama pisanja i stvaranja uopšte.

– „Papir sa vodenim znakom” Gorana Petrovića izdvojio se svojim poetičkim i stilskim osobenostima. Odlučivši da radnju romana smesti u rani novi vek, renesansu, autor je, nadovezujući se na svoja pripovedačka opredeljenja, uspeo da aktivira žanrovske i smisaone obrasce koji su bili zastupljeni upravo u ovoj umetničkoj epohi: grotesku, burlesku, parabolu kao i bokačovsku lascivnost. Iako je priča smeštena u doba renesanse, ona se može čitati kao alegorija i dijalog sa našim vremenom. U njoj se prepoznaju teme poput problematizovanja položaja umetnika i stvaranja u složenom društvenom kontekstu, odnos popularne kulture i visoke umetnosti, kao i apsurd i licemerje epohalnih političkih kretanja. Nagrađena knjiga Gorana Petrovića može se čitati i samostalno i kao deo zamišljenog ciklusa, romana-delte, koja u našoj savremenoj književnosti otvara nove poetičke i žanrovske mogućnosti reaktuelizacije velike, epohalne romaneskne celine – obrazloženje je žirija koje je pročitao prof. dr Predrag Petrović.

Žiri je tokom januara ove godine sačinio i objavio najpre širi, a potom uži i najuži izbor za Nagradu „Beogradski pobednik”. Na završnoj sednici održanoj 17. januara 2023. godine žiri je razmatrao pet romana koji su bili u najužem izboru: „Vlastelinstva” Bojana Vasića (izdanje Trećeg trga/Srebrnog drveta), „Vidiš li da ne vidim” Emira Kusturice (izdanje Srpske književne zadruge), „Mir i mir” Mirjane Novaković (izdanje „Lagune”), „Papir sa vodenim znakom” Gorana Petrovića (izdanje „Lagune”) i „Teferič na Slaviji” Sanje Savić Milosavljević (izdanje „Bedem knjige”). Svečana dodela nagrade biće upriličena u prostorijama Biblioteke grada Beograda u četvrtak, 26. januara, u 12 sati.

Nagradu „Beogradski pobednik” Biblioteka grada Beograda ustanovila je 2021. godine, dodeljuje se jednom godišnje za najbolji roman napisan na srpskom jeziku (za prvo izdanje) u prethodnoj godini. Nagrada se sastoji od statue „Beogradskog pobednika”, koja je rad akademskog vajara Zorana Kuzmanovića, diplome i novčanog iznosa od 10.000 evra u dinarskoj protivvrednosti. Dobitnik nagrade može biti samo jedan autor, tj. nagrada se ne može deliti između više pisaca i može se dobiti samo jednom.

Romani i zbirke pripovedaka Gorana Petrovića objavljeni su u više od sto trideset izdanja, od čega šezdeset izdanja u prevodu na francuski, ruski, španski, nemački, italijanski, bugarski, slovenački, poljski, ukrajinski, makedonski, engleski, holandski, arapski i persijski jezik. Dvadesetak njegovih priča je zastupljeno u antologijama srpske priče u zemlji i inostranstvu. Neka od Petrovićevih dela su adaptirana za pozorište, televiziju i radio, a on je dobitnik književne stipendije Fonda Borislava Pekića, kao i Nagrada „Prosvete”, „Meša Selimović”, Ninove nagrade za roman godine, „Vitalove”, „Račanske povelje”; Nagrada Narodne biblioteke Srbije za najčitaniju knjigu godine, „Borisav Stanković”, „Svetozar Ćorović”, Nagrada „Ivo Andrić” za pripovetku, kao i za celokupno književno stvaralaštvo. Za redovnog člana Srpske akademije nauka i umetnosti izabran je 8. novembra 2018. godine.