Na Homolju najviše dugovečnih

Da je kojim slučajem put naneo Dena Bitnera u Istočnu Srbiju, možda bi u svojim istraživanjima tvrdio da na svetu ne postoji pet, već šest „plavih zona”, područja u kojima žive najdugovečniji ljudi. Čuveni svetski istraživač, i novinar časopisa „Nacionalna geografija” izdvojio je još pre 15 godina pet oblasti u kojima ljudi žive najduže, pri tome uživaju u srećnoj i zdravoj starosti. To su provincija Nuoro na Sardiniji, japansko ostrvo Okinava, poluostrvo Nikoja na Kostariki, mesto Loma Linda u Kaliforniji i grčko ostrvo Ikarija.

Ali, ovom spisku mogla bi se dodati mesta u kojima žive najstariji Srbi, a koja su na području Homolja. Poslednji popis pokazuje da u našoj zemlji živi 117.651 osoba starija od 85 godina, dok je na prethodnom popisu evidentirano 81.550 osoba te starosne grupe. Najstarije stanovništvo živi u Istočnoj i Južnoj Srbiji. Najstariji grad je Crna Trava, u kojoj je prosečna starost žitelja 56 godina. Veoma staro stanovništvo živi u Babušnici, Svrljigu, Gadžinom Hanu, Žagubici, Kučevu i Negotinu.

Jedno je sigurno, na dužinu njihovog života nema uticaja bogatstvo, odnosno dobar socijalno-materijalni status, što se u brojnim sociološkim studijama sve češće navodi kao važan činilac dugovečnosti, jer je ovo područje i jedno od najsiromašnijih u našoj zemlji. Dakle, dugovečnost ima mnogo više veze s genetikom i zdravim i aktivnim životom, nego s visinom penzije ili novcem sačuvanim za stare dane. Stota godina je 17 puta češće rezervisana za one čiji su muški preci bili stogodišnjaci. Ženski preci ovu šansu uvećavaju 8,5 puta.

Na dug život mogu da računaju samo osobe koje nisu gojazne, depresivne i koje su fizički aktivne. Ostali medicinski saveti koji se daju ne samo da bi se dočekale zlatne godine u zdravlju i s dobrom pameću su: budite mršavi, jedite zdravo, izbegavajte prerađenu hranu, jedite malo mesa, a mnogo voća, povrća i maslinovog ulja. Pijte dobru kafu i vino, naravno, ne pušite. Budite otvoreni za druženje, aktivni, održavajte prijateljstva i vezu s porodicom.

I materinstvo donosi veću šansu da se doživi stota. Istraživanja, naime, tvrde da žene koje rađaju posle 40. imaju četiri puta veću šansu da uživaju u poznoj starosti.

U Srbiji ima neuporedivo više starijih žena nego starijih muškaraca, a brojne sociološke studije su otkrile da u našoj zemlji živi najviše udovica u Evropi. U starosnoj kategoriji 85 i više godina, živi 75.370 žena i samo 42.281 muškarac, a slična statistika važi i za sedamdesetogodišnjake – u Srbiji živi 382.2550 žena starijih od 70 do 79 godina i svega 291.022 muškaraca.

Dr Kerol Džeger, profesorka epidemiologije starenja na Univerzitetu u Njukaslu, koja je vodila studiju o stogodišnjacima, u koju je bilo uključeno 200 ljudi starijih od 85 godina, dokazala je da su u manjini oni koji su u poznoj starosti usamljeni i nesrećni. Naprotiv, u čak 17 aktivnosti, uključujući i brigu o higijeni noktiju na nozi, oblačenju, pomaganju drugima, vežbanju i šetnji vrlo su aktivni. Vrlo je važno da su u tesnoj vezi sa svojom familijom.