Spomen na golgotu sarajevskih Srba

Istočno Sarajevo – Na stradanje Srba s područja Sarajevsko-romanijske regije u daljoj i skorijoj prošlosti buduće generacije podsećaće i spomenik koji se trenutno gradi u porti Crkve Svetog Ilije na Lukama na Trebeviću, u opštini Pale. Posvećen je stradalim Srbima trebevićkog kraja, žrtvama ustaškog terora i pripadnicima Jugoslovenske kraljevske vojske u otadžbini u periodu 1941–1945. godine, kao i borcima poginulim u poslednjem Odbrambeno-otadžbinskom ratu.

Na ozvaničenju početka izgradnje spomenika, gradonačelnik Istočnog Sarajeva Ljubiša Ćosić rekao je ovih dana da je to jedan od projekata kojima se neguje kultura sećanja u Istočnom Sarajevu.

„Ovim ćemo vratiti samo deo duga stradalim Srbima trebevićkog kraja koji su dali svoje živote, stradavši za svoju veru, svoj narod i slobodu življenja na našim prostorima”, kazao je Ćosić i dodao da će buduće spomen-obeležje, koje će dodatno ulepšati portu stare crkve brvnare, „simbolizovati zaštitu pravoslavne vere i žrtvu naroda Trebevića”.

Osim spomenika na Lukama, na području Istočnog Sarajeva, podrazumevajući svih šest opština udruženih u taj grad, izgrađeno je ili će se graditi još nekoliko spomen-obeležja, posvećenih vekovnom bitisanju srpskog naroda na prostoru Sarajeva i nemilosrdnom proterivanju sarajevskih Srba.

Kad o tome govore, predstavnici lokalne vlasti na prvo mesto stavljaju izgradnju memorijalnog kompleksa u Istočnom Novom Sarajevu, posvećenog sarajevskim Srbima stradalim u 20. veku, odnosno za vreme Prvog i Drugog svetskog rata i Odbrambeno-otadžbinskog rata 1992–1995. godine.

Istoričar i dekan Filozofskog fakulteta u Istočnom Sarajevu Draga Mastilović kaže da memorijalni kompleks „neće predstavljati samo ugaoni kamen naše kolektivne kulture pamćenja”, već će „biti i nemi svedok zatiranja jednog čitavog naroda na prostoru koji je naseljavao od ranog srednjeg veka”.

U razgovoru za naš list, načelnik Opštine Istočno Novo Sarajevo Jovan Katić napominje da je već završen spomenik Belom anđelu, koji će zauzimati centralno mesto u memorijalnom kompleksu u parku „Sunce”, koji se gradi u saradnji s Mitropolijom dabrobosanskom.

„Praktično, biće ispričana jedna cela priča, koju će posetiocima dočarati, između ostalog, replike tri pravoslavna hrama u Sarajevu i LED displeji na kojima će moći da vide sve verodostojne podatke i informacije o stradanju i zatiranju srpskog naroda na prostoru Sarajeva”, kaže Katić.

„U tom smislu”, dodaje, „važno nam je da što pre krenemo i sa izgradnjom spomenika porodici, koji će biti postavljen na Trgu Srbije u Istočnom Novom Sarajevu. I on će svojim izgledom podsećati na egzodus sarajevskih Srba i na izlazak iz Sarajeva i početak novog života u novoizgrađenom gradu, kao što će podsećati i Saborni hram Hrista Spasitelja koji će se takođe graditi na Trgu Srbije.

U Istočnom Sarajevu izgrađeni su Park Gavrila Principa i Park velikana, u kojem su biste devet istorijskih ličnosti koje su u različitim oblastima i u različito vreme uticale na napredak i razvoj, ali i opstanak srpskog i ostalih naroda na tom prostoru.