Za Sabor SPC pitanje Kosova i Metohije je najvažnije

Sabor Srpske pravoslavne crkve (SPC) smatra da pitanje Kosova i Metohije predstavlja najvažnije pitanje o kojem je raspravljao jer je naša crkva sa svojim narodom na mučeničkom KiM godinama izložena velikim pritiscima, napadima i neizvesnoj budućnosti, saopštio je Sabor SPC čije je zasedanje trajalo od 14. do 18 maja. Zbog toga je, kako je saopšteno, sabor dao podršku Eparhiji raško-prizrenskoj, koja, zajedno sa patrijaršijskim manastirom u Peći, predstavlja „čvrst oslonac našem narodu i njegovom opstanku”. „Sa najvećom zabrinutošću konstatujemo da danas kosovske vlasti nesumnjivo idu u pravcu negiranja osnovnih prava našeg naroda i crkve, a sve u cilju izgradnje etničkog albanskog društva. Zbog ovakvog stanja Sabor SPC ostaje pri svom dosadašnjem jednodušnom stavu da se problemi na KiM moraju rešavati isključivo dijalogom, zasnovanim na poštovanju Rezolucije 1244 Saveta bezbednosti UN i međunarodnim poveljama koje garantuju očuvanje suvereniteta i teritorijalnog integriteta Srbije na ovom prostoru. Iako naša crkva nije direktno uključena u politički dijalog između Beograda i Prištine, mi ne možemo da ravnodušno posmatramo sve teži razvoj događajâ i s pravom očekujemo da naši stavovi i zabrinutost za naš verni narod i svetinje budu uvaženi u ovom procesu. U tom kontekstu, pored uspostavljanja funkcionalne Zajednice srpskih opština, posebno treba pojačati institucionalnu i bezbednosnu zaštitu naših svetinja u formi posebnog mehanizma zaštite u skladu sa nekim od postojećih modela u Evropi i na osnovu dosadašnjih odredbi, koje se, nažalost, sve češće od strane Prištine ne poštuju i ne primenjuju. Takva vrsta zaštite treba da očuva pravni položaj, imovinska prava naše crkve i slobodu veroispovesti”, ukazuje Sabor SPC u saopštenju.

U saopštenju je Sabor SPC podsetio i da je redovno zasedanje umesto najavljenog svečanog otvaranja u manastiru Pećka patrijaršija na Kosmetu, „usled ponižavajuće i sramne odluke prištinskih vlasti da patrijarhu Porfiriju i arhijerejima SPC zabrani ulazak na KiM”, počelo liturgijom u Hramu Svetog Save na Vračaru 14. maja.

I drugog dana Sabora SPC posebna pažnja je bila posvećena temi stradanja našeg naroda i njegovoj borbi za očuvanje duhovnog, kulturnog i nacionalnog identiteta, ali i puke egzistencije, kako danas, tako i u drugim istorijskim trenucima. „Rak-rana srpskog naroda – Kosovo i Metohija, ali i Jasenovac i ostala stratišta i gubilišta u takozvanoj NDH i drugde, a u naše dane i Srebrenica – stalni su „žalac u telu” naše crkve. Zbog toga crkva i danas diže svoj glas i iznova ukazuje na neistine, u domaćem i globalnom javnom prostoru, čiji je cilj istorijski revizionizam kojim bi se dao legitimitet nebivaloj istorijskoj inverziji. Shodno njoj, pravoslavni Srbi, žrtve višekratnih genocida i etničkog čišćenja, treba da budu proglašeni ne samo za zločince nego i za izvršitelje genocida”, navedeno je u saopštenju.

Posebnu pažnju Sabor SPC je, kako je navedeno, posvetio analizi stanja i problemâ crkvene prosvete, razmotrivši položaj srpskih pravoslavnih bogoslovija, planove i programe istih, i načine i mogućnosti njihovog unapređenja. U tu svrhu formirana je posebna saborska komisija.

Povodom ratnih sukoba u Ukrajini i u Palestini navedeno je da „Sabor ponovo diže svoj glas u zaštitu obespravljenih, gladnih i prognanih nevinih žrtava, apelujući na relevantne međunarodne institucije da sa reči o pravdi pređu na konkretna dela pravde, milosrđa i mirotvorstva”.

Četiri nove eparhije u Evropi

Sabor je razmatrao mogućnosti unapređenja duhovnog života i organizacije naše crkve u inostranstvu. U tom duhu, formirane su četiri nove eparhije u Evropi. Podelom Eparhije britansko-skandinavske formirane su Eparhija skandinavska sa sedištem u Stokholmu, čiji eparhijski arhijerej će biti dosadašnji episkop britansko-skandinavski Dositej, i Eparhija britansko-irska sa sedištem u Londonu, za čijeg arhijereja je izabran dosadašnji vikar njegove svetosti episkop jegarski Nektarije. Podelom dosadašnje Austrijsko-švajcarske eparhije formirane su Eparhija austrijska sa sedištem u Beču, kojom će do daljeg administrirati Episkop bački Irinej, i Eparhija švajcarska sa sedištem u Cirihu, za čijeg je episkopa izabran dosadašnji episkop austrijsko-švajcarski Andrej. Sabor je odobrio nove statute za naše eparhije na tlu SAD. Takođe, Sabor je odobrio novi statut Eparhije diseldorfske i nemačke.

Izabrana su i četiri nova episkopa. „Za vikarne episkope Njegove svetosti izabrani su arhimandrit Tihon (Rakićević), nastojatelj manastira Studenice, sa titulom episkop moravički, i jeromonah Nikon (Cvjetićanin), sabrat manastira Kovilja (Eparhija bačka), sa titulom episkop jenopoljski. Za vikara mitropolita crnogorsko-primorskog izabran je protosinđel Pajsije (Đerković), nastojatelj Cetinjskog manastira, sa titulom episkop dioklijski. Za vikara episkopa novogračaničko-srednjozapadnoameričkog izabran je arhimandrit Serafim (Baltić), klirik ove eparhije, sa titulom episkop kostajnički”, navedeno je u saopštenju Sabora SPC.

Novi članovi Sinoda

U Svetom sinodu mandat je prestao mitropolitu crnogorsko-primorskom Joanikiju i episkopu bačkom Irineju, čime će oni u narednom jednogodišnjem periodu biti članovi-zamenici ovog tela. Članovi Sinoda u preostalom jednogodišnjem mandatu ostaju episkop braničevski Ignjatije i episkop gornjokarlovački Gerasim, a za nove članove u predstojećem dvogodišnjem mandatu izabrani su episkop zvorničko-tuzlanski Fotije i episkop raško-prizrenski Teodosije.