Srpska Sahara oslikana košavom

U jugoistočnom delu Panonske nizije, u Banatu, nalazi se najveća evropska kontinentalna peščara. Elipsastog je oblika i orijentisana je u pravcu jugoistok-jugozapad, između Dunava i zapadnih padina Karpata. Duga je 35, a široka 9 do 12 kilometara i obuhvata oko 35.000 hektara površine.

Nastala je tokom ledenog doba od moćnih naslaga eolskog silikatno-karbonskog peska. Košava je oblikovala izražen dinski reljef, čije su nadmorske visine između 70 i 200 metara sa prijatnom umereno kontinentalna klimom.

Deliblatska peščara danas sve više postaje atraktivna turistička destinacija. Naučnici tvrde da je vazduh u Peščari kao na Zlatiboru i zato vazduh u ovoj ozeleneloj Evropskoj Sahari, preporučuju deci, rekovalescentima, sportistima i svima koji žele kvalitetan i potpun odmor i oporavak. Nisu slučajno doseljenici u ove krajeve upravo ljudi iz zlatiborskog kraja koji su bežeći od turaka došli u sličan kraj. Prirodne karakteristike čine ga pogodnim za rekreaciju, lov i ribolov i nautički turizam.

Jezero Kraljevac (ili Deliblatsko jezero, kako ga još nazivaju) se nalazi zapadno od Deliblata. Posebnu vrednost ovog jezera čine „plutajuća ostrva” koja u našoj zemlji jedino postoje još na Vlasini. Jezero je bogato ribom i zbog toga jedno od najpopularnijih mesta za sportski ribolov. Obale su pogodne i za kampovanje.

Crna bara se nalazi severoistočno od Kovina i jedna je od najstarijih hidroakumulacija na teritoriji Vojvodine.

Jezero Provalija se nalazi na oko 15 metara od Kovina i povezano je sa Dunavom.

Jezero Šljunkara se nalazi na 2,5 kilometra istočno od Kovina. Reč je o atraktivnom kupalištu sa veoma čistom i providnom vodom, šljunkovitom plažom, travnatim igralištem za mali fudbal, dečjim igralištem i manjim restoranom. Popularno je izletište.

Dunavac je rukavac Dunava i sa dužinom od 1,5 kilometara i praktično prirodan izlaz Kovina na najvažniju evropsku reku. Na obali se nalaze ostaci starog rimskog grada na kome je izgrađen hotel Grad i maketa Dunava u pesku, koja predstavlja njegov tok kroz Srbiju.

Turističko naselje Čardak smešteno je u šumskom delu Peščare na svega nekoliko kilometara od sela Deliblato. Sastoji se od više paviljona i bungalova, terena za male sportove i pratećih sadržaja. Još od osamdesetih godina prošlog veka, omiljeno je izletište.

Pored Čardaka i Šljunkare još jedno od omiljenih izletišta Kovinaca je i Gornja šuma sa uređenim igralištem za mali fudbal i lepom malom lugarnicom.

Najinteresantniji deo peščare je svakako Devojački bunar, mesto koje poprima izgled atraktivnog izletišta. Sagrađena je crkvica kao poklon turističke organizacije Alibunar, završavaju se smeštajni kapaciteti bungalovi (atraktivne drvene kućice), apartmani. Tu je etno restoran, etno kuća, restoran „Plava dama”, dečje igralište. U blizini je otvoreni bazan sa restoranom. Tu je i izvorište geotermalne vode, bogate jodom i visokom radioaktivnošću, ali i pored toga pogodnim za kupanje i dobar su osnov za razvoj zdravstveno-rekreativnog turizma. Inače izletište funkcioniše preko cele godine i kažu da je najatraktivnije zimi. Tu je i trim staza, sportski tereni i lepi predeli za pešačke ture.

U jedinstvenom mozaiku ekosistema, nalaze se tipične vrste flore i faune od kojih su mnoge prirodne retkosti, značajne po međunarodnim kriterijumima. Bogata flora sa preko 900 vrsta, podvrsta i varijeteta, obiluje raritetima, reliktima i endemima i subendemima, kao što su banatski božur, pančićev pelen, šerpet, bademić, peščarsko smilje i kleka-jedini samonikli četinar Panonske nizije. Ovde je svoje stanište našlo oko 20 vrsta orhideja.

Među retkostima faune, ističu se vrste sa stepskih staništa: pustinjski mravi, mravlji lav, banatski soko, orao krstaš, stepski skočimiš, tekunica, slepo kuče, stepski tvor i drugo. Za neke od njih je peščara jedino ili jedno od malobrojnih preostalih staništa u Srbiji. Specifičnost rezervata je stalna populacija vukova, jelena, srna i divljih svinja.

Vode bogate ribom i mrestilišta, značajno su stecište i zimovalište ptica vodenih staništa, zbog čega je Deliblatska peščara 1989. godine proglašena za međunarodno značajno stanište ptica (IBA). Ovde se gnezde mnoge retke vrste: mala bela čaplja, žute čaplje, ibis, lasta bregunica i mali kormoran.