Otvorena izložba „Jevreji Jugoslavije – Borci Drugog svetskog rata”

„Prosečan građanin Srbije donekle je upoznat sa strašnim posledicama Holokausta... Međutim, u široj javnosti vlada predubeđenje da su Jevreji na prostoru Kraljevine Jugoslavije bili samo žrtve nacističke politike, ne sagledavajući značaj doprinosa koji su dali protiv Hitlerovih i Musolinijevih snaga u Drugom svetskom ratu... Nema države na tlu Evrope u kojoj su oni uzeli veće učešće u otporu nacizmu od okupirane Jugoslavije” – neki su od natpisa sa izložbe „Jevreji Jugoslavije – Borci Drugog svetskog rata”, koja je juče otvorena u Jevrejskom istorijskom muzeju u Beogradu, u saradnji za Muzejom žrtava genocida. Građani će u narednih mesec dana imati priliku da vide ovu izložbu autora Milice Karić i Bojana Zorića, na kojoj su prikazani lični podaci boraca, odlikovanja, partizanske legitimacije, zapisi pesama, fotografije, novine... „Nakon postavki ’Jevreji u Prvom svetskom ratu’ i ’Jevrejski oficiri kraljevske vojske’, sada će biti upotpunjena jedna trilogija”, rekla je Vojislava Radovanović, bivša direktorka u Jevrejskom istorijskom muzeju i idejni tvorac izložbe, zajedno sa sadašnjim ministrom informisanja Dejanom Ristićem. Dok prolazimo pored papira na kojima piše „Naš svijet br. 1”, autorka Milica Karić nam objašnjava da su to novine koje je radio Beno Pinto, sarajevski Jevrejin tokom zarobljeništva. Pinto je bio zatvoren na Braču, ali ne u logoru. Tada je to izgledalo kao u filmu „Zatvoreno ostrvo” sa Leonardom Dikaprijem. Život je bio slobodan, ali ostrvo nije moglo da se napusti.

„Neke druge brojeve novina je napisao kada je prebačen na ostrvo Rab u koncentracioni logor. Kasnije se pridružio partizanima i borio na teritoriji NDH. I tada je beležio događaje iz rata, ali nažalost nemamo te primerke”, istakla je Karićeva. A na izložbi je bio i Josi Pinto, Benov sin, koji kaže da je njegov otac u svojim novinama hteo da prikaže smisao života. Beno je bio jedan od 3.500 jugoslovenskih Jevreja koje su italijanski okupatori držali u zatočeništvu na Rabu, odakle je bilo najmasovnije uključivanje Jevreja u Narodnooslobodilačku vojsku Jugoslavije. Tokom Drugog svetskog rata u NOBJ bilo je ukupno 2.993 jevrejska borca i 1.579 članova pozadinskih formacija. Od njih život je izgubilo 1.318 ljudi.

Direktor muzeja žrtava genocida Bojan Arbutina je istakao da građani koji posete ovu izložbu od sledeće nedelje mogu preuzeti i katalog, kako bi se više informisali o ovoj temi. Zaključio je i da je ovo četvrta postavka muzeja na čijem je čelu u prethodna četiri meseca.