Oboleli od raka u riziku od pothranjenosti

Nedelja posvećena podizanju svesti o malnutriciji (pothranjenosti) u okviru Evropskog udruženja za kliničku ishranu i metabolizam (ESPEN) biće održana od 11. do 15. novembra u organizaciji Nacionalnog udruženja za kliničku ishranu Srbije (NUPENS). Ova godišnja kampanja organizuje se sa ciljem da se što više pojedinaca, zajednica i zdravstvenih radnika širom sveta, ali i javnost upozna o značaju malnutricije i njenog prevazilaženja. Kao jedan od ciljeva je i ukazivanje na povezanost malnutricije sa obolevanjima, uspehom lečenja i dužinom trajanja lečenja. Pored ovoga, ne treba izostaviti povećanje opšte zdravstvene kulture i svesti o očuvanju zdravlja sa posebnim osvrtom na malnutriciju.

U udruženju navode da pothranjenost može da se razvije kod svake osobe.

– Postoje posebno ugrožene grupe bolesnika: oboleli od svih vrsta karcinoma (posebno karcinoma digestivnog trakta, glave i vrata), bolesnici sa sindromom kratkog creva, oboleli od neuroloških bolesti, nefrološki bolesnici, psihijatrijski bolesnici, ali i skoro kompletna gerijatrijska populacija sa prisustvom hroničnih bolesti. Sve osobe starije od 65 godina su takođe u visokom riziku da obole od neke vrste malnutricije ili su već u malnutriciji. Oni imaju poseban vid malnutricije, a to je sarkopenija, gubitak u mišićnoj masi, čije postojanje dokazano utiče na smanjenje dužine preživljavanja u slučaju postojanja bilo koje bolesti – objašnjavaju u NUPENS-u.

Bolesnici i njihove porodice koji imaju iskustva sa malnutricijom opisali su ovaj problem kao sindrom sa brojnim simptomima. Glavne karakteristike su gubitak apetita, nedostatak snage za obavljanje osnovnih životnih aktivnosti, bolesnici su neraspoloženi, umorni i spava im se. Ukoliko se podvrgavaju hirurškim intervencijama, zbog osnovne ili druge bolesti, pokazano je da je malnutricija povezana sa većim brojem postoperativnih komplikacija, dužim boravkom u jedinici intenzivnog lečenja, kao i dužom hospitalizacijom u odnosu na osobe koje nisu u malnutriciji. Pothranjenost koja se javila kod bolesnika sa malignom bolešću je često i razlog za odlaganje ili prekidanje hemio i/ili radio terapije. Razlog tome su nedostatak snage, gubitak mišićne mase, oslabljen imunološki odgovor, gubitak apetita, mučnina i povraćanje i drugo. Upravo su ovi primeri razlog zbog čega je neophodno podići svest celokupnog stanovništva na značaj pothranjenosti tokom bolesti.

– Ove godine NUPENS kao nacionalni ogranak Evropskog udruženja za kliničku ishranu i metabolizam (ESPEN) organizovaće značajan broj edukativnih programa kako bi se skrenula pažnja da je ishrana sastavni deo lečenja bolesnika. Edukacije će biti rađene na svim nivoima, od edukacije lekara i medicinskih tehničara u primarnoj zdravstvenoj zaštiti, do edukacije studenata i lekara na različitim odeljenjima u bolnicama. Program će pratiti preporuke ESPEN-a i odnosiće se pre svega na rano otkrivanje i lečenje pothranjenosti, adekvatno praćenje efekata lečenja i mogućnosti prevazilaženja problema sa kojima se suočavaju zdravstveni radnici tokom tretmana pothranjenosti kod svojih bolesnika. Takođe će obuhvatati i načine procene rizika za malnutriciju, načina lečenja, a i mesta za primenu različitih vitaminskih i nevitaminskih preparata (pomoćnih lekovitih sredstava) – dodaju u NUPENS-u.

Biće prikazani i načini ishrane kao i primena dostupnih gotovih preparata za ishranu. U okviru Nedelje o podizanju svesti o malnutriciji u pojedinim bolnicama će, kao i svake godine 14. novembra, biti obeležen „nutritonDay”. Tog dana će se raditi anketa hospitalizovanih bolesnika o gubitku telesne mase, da li postoje neka ograničenja u ishrani, da li im odgovara bolnička ishrana, količina dnevnog unosa hranljivih materija i drugo. Tokom ove nedelje biće održana predavanja u različitim domovima zdravlja i bolničkim centrima u Srbiji.

– Ishrana mora da se shvati kao terapija koja je paralelna sa dugim terapijama. Pravilna ishrana direktno utiče na ishod lečenja. Edukacija bolesnika i medicinskog osoblja treba da smanji broj bolesnika koji su u malnutriciji, što će se direktno reflektovati na bolje rezultate lečenja, a samo podizanje svesti o ovom problemu povećaće zdravstvenu kulturu na nacionalnom nivou – navode u NUPENS-u.

U organizacionom odboru aktivnosti su doc. dr Mihailo Bezmarević, prof. dr Ivan Palibrk, prim. dr Marina Panišić Šekeljić, asist. dr Marija Đukanović, prof. dr Dušica Simić, doc. dr Jelena Veličković, mr. sc. dr Natalija Vuković, doc. dr Danijela Jovanović, asist. dr Igor Krdžić i asist. dr Vladimir Milivojević.