Doplatna markica za hram po zakonu

Ako se druge crkve i verske zajednice budu žalili, daću odgovor o eventualnoj povredi verskih sloboda, kaže zaštitnik građana Saša Janković

Šezdesetogodišnji Beograđanin, sticajem okolnosti, svakodnevno odlazi u poštu zbog slanja pošiljki. Službenici pošte, uz poštarinu, svakodnevno su mu naplaćivali i doplatnu marku kojom se pomaže izgradnja Hrama Svetog Save osim – kada markica nisu imali. Ovaj čitalac „Politike” kaže da je više puta svojevoljno davao donacije za nastavak izgradnje hrama, ali se kao građanin pita da li je obavezno naplaćivanje doplatne marke narušavanje građanskih i verskih sloboda.

Saša Janković, zaštitnik građana, kaže da odgovor na ovo pitanje zavisi od toga da li u Srbiji država pomaže samo izgradnju pravoslavnih hramova ili i drugih, i u kojoj meri.

– Ako se druge crkve i verske zajednice, ili njihovi vernici budu žalili ovim povodom, ombudsman će moći da da konačan odgovor o povredi verskih sloboda, nakon što utvrdi sve od značaja za donošenje ocene – kaže za „Politiku” zaštitnik građana Janković.

On objašnjava da građani u mnogo slučajeva svakodnevno materijalno podržavaju društvene akcije i projekte koje vlada, ministarstva i drugi organi uprave odaberu, a sve dok se sadržina i forma tih akcija i projekata uklapa u opšte okvire utvrđene zakonima koje donosi Narodna skupština, nema povrede zakona.

U Javnom preduzeću PTT saobraćaja „Srbija” ističu da se obavezno naplaćivanje doplatnih marki obavlja prema Zakonu o izdavanju doplatne poštanske marke iz 2005. godine. Vlada Srbije utvrđuje namenu, način izdavanja, tiraž, visinu apoena i period izdavanja, dok PTT saobraćaja „Srbija” samo vrši njihovu prodaju i u obavezi je da doplatne marke stavlja na sve poštanske pošiljke u unutrašnjem poštanskom saobraćaju, osim na pošiljke novina i časopisa. Novac prikupljen na ovaj način uplaćuje se sedmodnevno na račun propisan za uplatu prihoda budžeta Republike, odakle se dalje prosleđuje korisniku.

Doplatne marke kojima se pomaže nastavak izgradnje Hrama Svetog Save štampane su proteklih godina više puta. I 2006. godine pojedini građani su podnosili inicijativu Ustavnom sudu Srbije za ocenu ustavnosti i zakonitosti uredbe tadašnje vlade o izdavanju doplatne poštanske marke „Izgradnja Spomen-hrama Svetog Save”, ali je ona oba puta odbačena, uz obrazloženje da je vlada radila u okvirima svojih zakonskih ovlašćenja. Smatrajući da se na taj način narušavaju verske slobode, protiv vladine uredbe tada su protestovale i pojedine nevladine organizacije poput Žena u crnom, Centra za razvoj civilnog društva, Helsinškog odbora.

Sredstva od prodaje doplatnih marki koriste se za finansiranje humanitarnih akcija, obeležavanje kulturnih i istorijskih događaja, projekte od javnog interesa i druge akcije od šireg društvenog značaja, navedeno je u zakonu. Tako su protekle tri godine, između ostalog, izdavane doplatne marke „Borba protiv raka”, „Proboj Solunskog fronta 1918–2008”, „Izgradimo TV toranj na Avali”, „Nedelja Crvenog krsta”, „Borba protiv trgovine ljudima”, „Evropsko prvenstvo u vaterpolu 2006”, „Evropsko pojedinačno prvenstvo u stonom tenisu Beograd 2007”, „Borba protiv side”...

J. Beoković