Vladari iz senke preživeli ratove

Decenija nerazjašnjenih smrti i "sazrevanja" srpskih kriminalaca koji su od revolveraša postali "ugledni biznismeni", počela je 4. avgusta 1991. godine. Tada je ubijen Branislav Matić Beli, član "voždovačke ekipe", takozvani biznismen koji je posedovao nekoliko auto-otpada, ali je bio i finansijer Srpske garde, u to vreme bliske Srpskom pokretu obnove. On je izrešetan ispred svoje kuće na Voždovcu iz automobila u pokretu. To je možda i prvo profesionalno ubistvo. Rafal je bio izuzetno precizan jer nijedan metak nije ni okrznuo njegovu suprugu, dete i devojku jednog od prijatelja koji su se nalazili pored njega.

Samo mesec dana kasnije, na ratištu kod Gospića poginuo je vođa Srpske garde, Đorđe Božović Giška, od snajperskog hica. Njegovi saborci i danas tvrde da nije sigurno odakle su kobni projektili došli, da li sa hrvatske strane ili s leđa.

U to vreme počinje i medijska promocija kriminalaca, koji su nazivani "samurajima sa vrelog beogradskog asfalta" ili sličnim romansiranim nazivima. Mediji, kao ni policija, a ni društvo, u celini nisu bili spremni za ozbiljno suočavanje sa kriminalcima. Niko nije pominjao izvore njihovog bogatstva: trgovinu drogom, oružjem, krađe automobila, pljačke, reket, šverc, prostituciju... O svojim "nestašnim godinama", uglavnom u inostranstvu, međusobnim sukobima i "podvizima", govorili su otvoreno, slikali se sa oružjem, pored dobrih automobila, kao da im niko ne može ništa.

Najbolju ilustraciju tog vremena dali su novinari Aleksandar Knežević i Vojislav Tufegdžić, autori kultnog dokumentarnog filma "Vidimo se u čitulji" i knjige "Kriminal koji je izmenio Srbiju". Prestupnici, koji su sebe predstavljali kao modernog Robina Huda, otvoreno su pričali o svom životu. Od aktera filma i knjige danas je malo živih. U proteklom periodu ubijeni su Goran Vuković Majmun, vođa "voždovčana", Bojan Banović, Zoran Dimitrov Žuća, Šljukin neprijatelj Bane Grebenarević...

Spisak drugih likova koji se pojavljuju u filmu, a koji su likvidirani, takođe je impozantan: Bojan Petrović, koji se šepurio u džakuziju, ubijen je 28. februara 1998. zajedno sa Zoranom Bogdanovićem Kepom, u "jaguaru" na uglu Ulice carice Milice i Brankove. Njegov prijatelj i "saborac" Milan Roganović Rogo likvidiran je ispred beogradskog kafića "Fan" 1997. godine, takođe u kolima. Radoslav Trlajić Bata Trlaja ubijen je na Bežanijskoj kosi februara 2000. godine.

Kristijan Golubović nalazi se na izdržavanju zatvorske kazne u Zabeli. Mihajlo Divac ubijen je ispred hotela "Putnik" 12. februara 1995. godine...

Retki su oni "krupni igrači" koji su uspeli da prežive osvetu svojih neprijatelja, njih je tek desetak. Tu su, od "viđenijih ", Andrija Drašković, Zoran Nedović Šok, Sreten Jocić, poznatiji kao Joca Amsterdam, Dragoljub Kosmajac…

Andrija Drašković se nalazi u Beogradu. Iako je posle izlaska iz zatvora, gde je dospeo zbog ubistva "surčinca" Zvonka Plećića Pleće, Drašković tvrdio da nema nikakve veze sa kriminalom, ni u policiji ni na ulici ne misle tako.

Drašković je krajem 2004. godine preživeo atentat u kome je ubijen njegov telohranitelj, policajac Dejan Ranđelović. Posle ovog atentata i incidenta u kome je prilikom pokušaja rutinske kontrole njegovog automobila jedno vozilo iz pratnje pregazilo policajca, Drašković je pobegao iz Srbije i poslove u zemlji kontrolisao uglavnom iz Nemačke i Hrvatske.

U Beogradu je i Sreten Jocić Joca Amsterdam, koga svetski mediji nazivaju srpskim Eskobarom. Jociću, koga očekuje suđenje za ubistvo Gorana Marjanovića Goksija Bombaša, prilikom puštanja iz pritvora oduzet je pasoš, a položio je i kauciju od 300.000 evra. Jocić važi za jednog od najuticajnijih, ne samo u Srbiji, već u Evropi.

Kao uticajni "biznismen" pominje se i Dragoljub Kosmajac, koga u javnosti gotovo i da nema. U "Beloj knjizi organizovanog kriminala" MUP-a Srbije se navodi da je Kosmajac jedan od najznačajnijih trgovaca opojnim drogama na području zapadne Evrope. Kosmajac je povezan sa međunarodnim krijumčarima narkotika i u Južnoj Americi, odakle navodno organizuje transporte velikih količina kokaina za Evropu, a odavno ima i uhodani kanal za krijumčarenje heroina iz Turske, Bugarske i Makedonije preko Crne Gore i Srbije za zemlje zapadne Evrope.

---------------------------------------------

Duvanska mafija

Tokom 1993. i 1994. godine, na teritoriji Balkana formirani su mnogi moćni švercerski ilegalni lobiji, među kojima je najjača bila takozvana duvanska mafija. Zbog uvedenih sankcija, koje je trpela u tom periodu, Jugoslavija je postala pogodna za sve oblike unosnih ratnoprofiterskih poslova.

Cigarete su uglavnom stizale iz evropskih bescarinskih zona u Bugarsku ili Makedoniju – a odatle su kamionima prevožene do krajnjeg odredišta – Srbije. Na carini se roba obično deklarisala kao "sunđeri" ili nešto slično. Pošto su Bugari i Makedonci, po dogovoru, za svaki kamion dobijali 10.000 dolara, srpska carinska služba je samo izvršavala Miloševićevo naređenje – dočekivala i propuštala obeležene kamione. U carinskim papirima, kao krajnja destinacija su navedene Republika Srpska i Republika Srpska Krajina, iako su cigarete obično ostajale u Srbiji.

U medijima se kao vođa "duvanske mafije" označavao biznismen Stanko Subotić Cane, koji je to nekoliko puta odlučno demantovao i tužio one koji su takve tvrdnje objavljivali. Takođe, kao jedan od "glavnih igrača" u poslovima šverca duvana označava se Marko Milošević koji se trenutno nalazi u Moskvi.

Specijalno tužilaštvo i policija Srbije vode intenzivno istragu protiv članova "duvanske mafije".