Prazan grob prvog gospodara Crne Gore

Od našeg dopisnika
Cetinje – U crkvi Cetinjskog manastira na Ćipuru tri su lepo uređene grobnice.U prve dve počivaju zemni ostaci prvog i potonjeg crnogorskog kralja Nikole Petrovića i njegove supruge kraljice Milene,pre tačno dve decenije preneti iz Sanrema u staru crnogorsku prestonicu.Treća grobnica,što gotovo niko od posetilaca i ne zna– prazna je.Zemni ostaci Ivana Crnojevića,poslednjeg gospodara Zete i prvog Crne Gore,osnivača Cetinja–umesto u grobnici, na čijoj ploči je njegovo ime,nalaze se „negde u depou Vladinog doma” na Cetinju.

Ivan Crnojević,koji se upokojio 4.jula 1490. godine, sahranjen je u svojoj zadužbini,u crkvi Cetinjskog manastira.Kralj Nikola je 1886.na mestu te stare crkve sagradio novu.U obimnim istraživačkim radovima koji su sprovedeni 1986.godine pronađen je grob iz 15.veka,78santimetara ispod poda crkve na Ćipuru.U grobu, koji je rađen identično grobnicama svih srednjovekovnih vladara,pronađen je kovčežić sa zemnim ostacima Ivana Crnojevića.Uvijen pokrovom od časne trpeze,najvišim stepenom sakralnog dostojanstva u obredu pravoslavnog sahranjivanja,bio je sačinjen od drveta i premazan debelim slojem neke uljane farbe.Na pokrovu se nalazio srmom vezeni krst.

–Tada je dogovoreno da se obave antropometrijska i druga istraživanja,nakon čega će zemni ostaci Crnojevića biti vraćeni u crkvu na Ćipuru – kaže za „Politiku” Jovan Markuš,publicistakoji je u to vreme bio predsednik Izvršnog odbora Cetinja. – Prethodno je sanirana crkva na Ćipuru,kako bi iz Sanrema u izgrađene grobnice bili preneti posmrtni ostaci kraljevskog para.

(/slika2)Kralj i kraljica su 1.oktobra 1989. uz prisustvo više od 200.000 ljudi sahranjeni na Ćipuru,ali ne i Ivan Crnojević.Antropometrijska i druga ispitivanja Zavod za zaštitu spomenika kulture nije uradio na vreme.Dogovoreno je da se taj čin obavi tokom 1990, kada se navršavalo 500 godina od upokojenja prvog gospodara Crne Gore.

–Prolazile su godine,Crnojevića niko nije pominjao.Tek 1998. sam saznao da se posmrtni ostaci Ivana Crnojevića nalaze u Službi društvenog knjigovodstva na Cetinju!Začuđen,tražio sam objašnjenje i – intervenciju.No, kao da nikoga nije interesovalo to što su vlasti Crne Gore i Cetinja poodavno preuzele obavezu da se posmrtni ostaci sahrane u za to pripremljenu grobnicu – veli Markuš.

Trezori SDK zamenjeni su depoom zgrade Vladinog doma u kojoj se sada nalaze kosti osnivača grada podno Lovćena.

–U više navrata na ovaj skandal je ukazivao mitropolit Amfilohije,Narodna stranka i ostali.Učinio sam to i nedavno nakon što je proslavljeno 60 godina od usvajanja Univerzalne povelje OUN o ljudskim pravima,koja izgleda ne važe za Ivana Crnojevića. I – cirkus se nastavlja.Prvenstveno na štetu Cetinja i Crne Gore – ističe Jovan Markuš.

Savo Gregović