Srpske i bošnjačke žrtve na putu pomirenja

Od našeg dopisnika
Višegrad – Ono što je doskora bilo skoro nemoguće, dogodilo se ovih dana u Višegradu. U organizaciji NVO „Luna” iz Rudog održan je regionalni sastanak srpskih i bošnjačkih žrtava iz proteklog rata u BiH, s ciljem formiranja regionalne Komisije za utvrđivanje činjenica o ratnim zločinima (REKOM) na području bivše Jugoslavije.

Bila je to jedinstvena prilika da se na jednom mestu i prvi put u Višegradu, na zadatku utvrđivanja istine o brojnim zločinima, nađu srpske i bošnjačke žrtve.

Mada je bilo pojedinačnih čarki i međusobnih optuživanja, skup je ipak ostvario svoju misiju, jer se na njemu razgovaralo i insistiralo na kompletnoj istini i rasvetljavanju svih zločina u proteklom ratu, što je jedini put do istinskog pomirenja. Predstavnici srpskih organizacija koje okupljaju žrtve poslednjeg rata insistirali su da se prekine praksa dosadašnjeg očiglednog favorizovanja i procesuiranja zločina nad Bošnjacima. O tome je posebno govorio Veljko Lasica, čovek koji je krajem 1992. godine u Kukavicama kod Rogatice preživeo masakr nad srpskim civilima prilikom povlačenja iz Goražda, kada je ostao bez noge. Na skupu su učestvovali i članovi porodica stradalih putnika, skinutih iz voza 1992. godine u Štrpcima.

Zabeležen je i primer dogovora o međusobnoj pomoći na rasvetljavanju ratnih stradanja između Save Gligorić, koja je s početkom minulog rata sa porodicom zarobljena u rodnom Glamoču, i predratne Višegrađanke Bakire Hasečić, predsednice Udruženja „Žene žrtve rata” iz Sarajeva.

Po rečima Dragana Popovića, regionalnog koordinatora koalicije za REKOM, u ratu u BiH od 1992. do 1995. godine stradalo je oko 97.600 osoba raznih nacionalnosti, oko 13.000 se vode kao nestali, a prema nezvaničnim evidencijama između sedam i deset hiljada su direktni počinioci brojnih zločina, od kojih mnogi nikada nisu procesuirani.

On naglašava da se pomenuta komisija formira zato što suđenje nije dovoljan mehanizam da bi se saznale sve činjenice o brojnim zločinima na svim stranama, tim pre što zbog obima poslova pravosudne institucije u zemljama bivše Jugoslavije nisu u mogućnosti da za života žrtava procesuiraju sve ratne zločine.

Osnovna ideja je da REKOM prikuplja podatke na osnovu izjava brojnih žrtava i drugih pojedinaca koji imaju saznanja o počinjenim zločinima, što bi uz policijsku i međunarodnu dokumentaciju pomoglo tužilaštvima da bolje i brže funkcionišu.